در بخش پنجم بحثهاى فشرده اى درباره معاد بيان كرده است . و در بخش ششم از حاكميت خداوند بر عالم هستى و نفوذ فرمانش در همه جهان سخن مىگويد . سرانجام در بخش هفتم باز هم سخن از قيامت ، حساب ، جزا و پاداش نيكوكاران و كيفر بدكاران به ميان مىآورد ، و با بيان هدف آفرينش انسان سوره را پايان مىدهد . و به اين ترتيب محتواى اين سوره مجموعه اى است از درسهاى اعتقادى و عملى ، و مسائل بيدار كننده و بيان خط سير مؤمنان از آغاز تا پايان . اين سوره همانگونه كه در آغاز هم گفته‌ايم در مكه نازل شده ، ولى بعضى از مفسران نوشته‌اند كه بعضى از آيات اين سوره در مدينه نازل شده است ، وجود آيه زكات در آن براى بعضى اين فكر را به وجود آورده كه تمام اين سوره نمىتواند در مكه نازل شده باشد ، چرا كه مىدانيم زكات نخستين بار در مدينه تشريع شد و به دنبال نزول آيه خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً . . . ( توبه 103 ) پيامبر ص فرمان داد ماموران جمع زكات به اطراف بروند و از مردم زكات بگيرند . ولى بايد توجه داشت كه « زكات » مفهوم وسيعى دارد كه واجب و مستحبّ را شامل مىشود ، و معنى آن منحصر به زكات واجب نيست ، لذا در روايات مىخوانيم كه نماز و زكات هميشه با هم بوده است ( 1 ) . اما از اين گذشته به عقيده بعضى از دانشمندان زكات در مكه نيز واجب بوده ، ولى به صورت اجمالى و سر بسته ، يعنى هر كس موظف بوده مقدارى از اموال خود را به نيازمندان بدهد . ولى در مدينه كه حكومت اسلامى تشكيل شد زكات تحت برنامه دقيقى قرار گرفت و براى آن نصاب بندى شد و پيامبر ص ماموران جمع زكات را به هر سو فرستاد تا از مردم زكات بگيرند . ( 2 )

--> ( 1 ) در روايتى از امام باقر و امام صادق مىخوانيم فرض اللَّه الزكاة مع الصلاة . ( 2 ) تفسير روح المعانى ج 18 ص 2 .