الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

153

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

وعده الهى مخصوص كسانى است كه تمام نيروى خود را براى دفاع در برابر ظالمان و ستمگران بسيج كنند و باز هم از طرف دشمن تحت ستم قرار بگيرند . و از آنجا كه هميشه قصاص و مجازات بايد با عفو و رحمت ، آميخته شود تا افرادى كه از كار خود پشيمان گشته‌اند و سر تسليم فرود آورده‌اند زير پوشش آن قرار گيرند در پايان آيه مىفرمايد : « خداوند بخشنده و آمرزنده است » ( * ( إِنَّ اللَّه لَعَفُوٌّ غَفُورٌ ) * ) . اين درست به آيات قصاص مىماند كه از يك طرف به اولياى دم اجازه قصاص مىدهد ، و از سوى ديگر دستور عفو را به عنوان يك فضيلت ( در مورد كسانى كه شايسته عفوند ) در كنار آن مىگذارد . و از آنجا كه وعده نصرت و يارى هنگامى دلگرم كننده و مؤثر است كه از شخص قادر و توانايى بوده باشد ، لذا در آيه بعد گوشه اى از قدرت بى پايان خدا را در پهنه عالم هستى چنين بازگو مىكند : « اين بخاطر آن است كه خداوند شب را در روز و روز را در شب داخل مىكند » ( دائما از يكى مىكاهد و طبق نظام معينى بر ديگرى مىافزايد ، نظامى پايدار و كاملا حساب شده كه هزاران بلكه مليونها سال بر قرار است ) . ( * ( ذلِكَ بِأَنَّ اللَّه يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَيُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ ) * ) . « يولج » از ماده « ايلاج » در اصل از ولوج به معنى دخول است ، اين تعبير همانگونه كه گفتيم اشاره به دگرگونيهاى تدريجى و كاملا منظم و حساب شده شب و روز در فصول مختلف سال است كه از يكى كاسته و به ديگرى افزوده مىشود ، اما اين احتمال نيز وجود دارد كه اشاره به مساله طلوع و غروب آفتاب باشد كه به خاطر شرائط خاص جو ( هواى اطراف زمين ) اين امر به صورت ناگهانى انجام نمىگيرد ، بلكه از آغاز طلوع فجر ، اشعه آفتاب به طبقات بالاى هوا مىافتد و آهسته آهسته به طبقات پائين منتقل مىشود ، گويى روز تدريجا