الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

140

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

و مطالبى براى انحراف افكار عمومى در لابلاى آن مىگفتند تا اثرات هدايت بخش آنها را خنثى كنند ، اما خداوند اين القائات شيطانى را محو و نابود مىكرد و آيات خود را استحكام مىبخشيد » . البته اين تفسير با جمله * ( ثُمَّ يُحْكِمُ اللَّه آياتِه ) * هماهنگى دارد ، و با افسانه « غرانيق » كه بعدا مىآيد ( طبق بعضى از توجيهات ) سازگار است ، ولى مهم اين است كه « تمنى » و « امنيه » كمتر به معنى تلاوت آمده تا آنجا كه در آيات قرآن در هيچ موردى در اين معنى به كار نرفته است . ريشه اصلى « تمنى » كه از ماده « منى » ( بر وزن مشى ) گرفته شده ، در اصل به معنى تقدير و فرض است ، و اگر نطفه انسان و حيوانات را « منى » مىگويند به خاطر اين است كه صورت بندى از طريق آن انجام مىگيرد ، و اگر به مرگ « منية » گفته مىشود به خاطر آن است كه اجل مقدر انسان در آن فرا مىرسد آرزوها را از اين رو « تمنى » مىگويند كه انسان تقدير و تصوير آن را در ذهن خود مىگيرد ، نتيجه اينكه ريشه اصلى اين كلمه همه جا به « تقدير و فرض و تصوير » باز مىگردد . البته « تلاوت » را مىتوان به نوعى با اين معنى ارتباط داد و گفت : تلاوت عبارت از تقدير و تصوير الفاظ مىباشد ، ولى ارتباطى است بسيار دور كه كمتر در كلمات عرب اثرى از آن ديده شده است . اما معنى گذشته كه در تفسير آيه گفتيم ، ( طرحها و برنامه‌هاى پيامبران براى پيشبرد اهداف الهى ) تناسب زيادى با معنى ريشه اى « تمنى » دارد . سومين احتمالى كه در تفسير آيه فوق از سوى بعضى از مفسران اظهار شده اين است كه منظور اشاره به پاره اى از « خطورات و وسوسه‌هاى شيطانى » است كه گاه در يك لحظه زودگذر در ميان افكار پاك و نورانى انبياء افكنده مىشد ، اما چون آنها داراى مقام عصمت بودند و با نيروى غيبى و امداد الهى تقويت مىشدند