الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

36

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

نكته‌ها : 1 - منظور از « روح خدا » چيست ؟ - تقريبا همه مفسران معروف ، روح را در اينجا به جبرئيل فرشته بزرگ خدا تفسير كرده‌اند ، و تعبير « روح » از او به خاطر آنست كه روحانى است و هم وجودى است حياتبخش ، چرا كه حامل رسالت الهى به پيامبران است كه احياء كننده همه انسانهاى لايق مىباشد و اضافه روح در اينجا به خدا دليل بر عظمت و شرافت اين روح است ، كه يكى از اقسام اضافه ، اضافه تشريفيه است . ضمنا از اين آيه استفاده مىشود كه نزول جبرئيل مخصوص پيامبران نبوده البته به عنوان وحى و آوردن شريعت و كتب آسمانى منحصرا بر آنها نازل مىشده ولى براى رساندن پيامهاى ديگر ( مانند پيام فوق به مريم ) مانعى ندارد كه با غير پيامبران نيز روبرو شود . 2 - « تمثل » چيست ؟ - « تمثل » در اصل از ماده « مثول » بمعنى ايستادن در برابر شخص يا چيزى است ، و « ممثل » به چيزى مىگويند كه به صورت ديگرى نمايان گردد ، بنا بر اين فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِيًّا مفهومش اين است كه آن فرشته الهى به صورت انسانى درآمد . بدون شك معنى اين سخن آن نيست كه جبرئيل ، صورتا و سيرتا تبديل به يك انسان شد ، چرا كه چنين انقلاب و تحولى ممكن نيست بلكه منظور اين است كه او به صورت انسان درآمد هر چند سيرت او همان فرشته بود ، ولى مريم در ابتداى امر كه خبر نداشت چنين تصور مىكرد كه در برابر او انسانى است سيرة و صورتا . در روايات اسلامى و تواريخ « تمثل » به معنى وسيع كلمه ، بسيار ديده مىشود .