الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

38

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

بر اين نيست كه طرف مقايسه ، حتما سهمى از آن مفهوم را دارا است ، چنان كه در قرآن مجيد مىخوانيم أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدى : « آيا كسى كه به سوى حق دعوت مىكند شايسته تر براى رهبرى است يا آن كس كه راهى به حق ندارد مگر اينكه او را رهبرى كنند » ( يونس - 35 ) . ضمنا توجه به اين نكته لازم است كه با در نظر گرفتن اين معنى كه يكى از معانى « اقوم » ثابتتر و پابرجاتر است ، و با در نظر گرفتن اينكه طرف مقايسه در عبارت ذكر نشده و به اصطلاح « حذف متعلق دليل بر عموم است » روشن مىشود كه اين آيه از آياتى است كه اشاره اى به مساله خاتميت اسلام و پيامبر نيز دارد ، چرا كه مىگويد اين آئين از همه آئينها ثابتتر و پابرجاتر است ( دقت كنيد ) . سپس از آنجا كه موضعگيريهاى مردم در برابر اين نامه مستقيم الهى مختلف است ، به دو نوع موضعگيرى مشخص و نتائج آن اشاره كرده مىفرمايد : « اين قرآن به مؤمنانى كه عمل صالح انجام مىدهند مژده مىدهد كه براى آنان پاداش بزرگى است ( * ( وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْراً كَبِيراً ) * ) . « و به آنها كه ايمان به آخرت و دادگاه بزرگش ندارند ( و طبعا عمل صالحى نيز انجام نمىدهند ) نيز بشارت مىدهد كه عذاب دردناكى براى آنها آماده كرده‌ايم » ( * ( وَأَنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً ) * ) . تعبير به بشارت در مورد مؤمنان دليلش روشن است ، ولى در مورد افراد بىايمان و طغيانگر در حقيقت يك نوع استهزاء است ، و يا بشارتى است براى مؤمنان كه دشمنانشان به چنين سرنوشتى گرفتار مىشوند ( 1 ) .

--> ( 1 ) در ذيل آيه 138 سوره نساء گفتيم كه « بشارت » در اصل از « بشرة » به معنى « صورت » گرفته شده و هر گونه خبرى را كه در صورت انسان اثر بگذارد او را مسرور يا غمآلود كند شامل مىشود .