الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

32

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

وَ لَوْ بَسَطَ اللَّه الرِّزْقَ لِعِبادِه لَبَغَوْا فِي الأَرْضِ و در مورد خطاكاران و منحرفان از اصل توحيد در آيه 118 سوره مائده مىخوانيم : إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبادُكَ . ولى با همه اوصاف نمىتوان انكار كرد كه اگر قرينه قاطعى قائم نشود ظاهر آيات مورد بحث در به دو نظر آنست كه جمعيت انتقام گيرنده مردمى باايمانند . به هر حال آيات فوق اجمالا به ما مىگويد كه بنى اسرائيل دو بار سخت به فساد دست زدند و استكبار ورزيدند و خدا از آنها انتقام سختى گرفت ، و هدف از بيان اين موضوع درس عبرتى براى آنها و ما و همه انسانها است تا بدانيم ستمگريها و فسادانگيزىها در پيشگاه خدا بدون مجازات نمىماند ، هنگامى كه قدرت يافتيم حوادث دردناكى را كه در آينده در انتظار ما است فراموش نكنيم و از تواريخ گذشتگان اين درس را بياموزيم . 2 - هر چه كنيد به خود كنيد ! در آيات فوق به اين اصل اساسى اشاره شده كه خوبيها و بديهاى شما به خودتان بازمىگردد ، گر چه ظاهرا مخاطب اين جمله بنى اسرائيلند ولى بديهى است بنى اسرائيل در اين مساله خصوصيتى ندارند ، اين قانون هميشگى در طول تاريخ بشر است ، و خود تاريخ گواه آن است ( 1 ) . بسيار بودند كسانى كه سنتهاى زشت و ناروا و قوانين ظالمانه و بدعتهاى غير انسانى گذاردند و سرانجام دامان خودشان و دوستانشان را گرفت ، و در همان چاهى كه براى ديگران كنده بودند افتادند .

--> ( 1 ) در آيات فوق خوانديم * ( إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لأَنْفُسِكُمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَها ) * در حالى كه قاعدتا بايد « عليها » گفته شود زيرا بدى كردن به سود انسان نيست به زيان انسان است ، اين تعبير يا به خاطر هماهنگى ميان دو بخش جمله است ، و يا از اين نظر است كه لام در اينجا به معنى اختصاص است نه به معنى نفع و سود ، بعضى از مفسران نيز احتمال داده‌اند كه لام در اينجا بمعنى « الى » است .