شما هم با ما در يك جا هستيد ! . آنها مىگويند : ما گناهان ( بزرگى ) داشتيم كه به خاطر آن به اين سرنوشت گرفتار شديم ( اين اعتراف به گناه و تقصير و آن سرزنش دشمن سبب مىشود كه ) خداوند دستور مىدهد هر فرد با ايمان و مسلمانى در دوزخ است خارج سازيد در اين هنگام كفار مىگويند اى كاش ما نيز اسلام آورده بوديم ( 1 ) . اين احتمال نيز در تفسير آيه وجود دارد كه در ميان كافران افرادى هستند كه هنوز پرتوى از و جدان بيدار در دلهاى آنها هست و هنگامى كه دعوت پيامبر اسلام و اين آيات كتاب مبين با آن محتواى دلپسند را مىبينند در اعماق دل به آن علاقمند مىشوند و آرزو مىكنند كه اى كاش مسلمان بودند ، ولى تعصبها و لجاجتها و يا منافع مادى به آنها اجازه نمىدهد كه اين واقعيت بزرگ را بپذيرند و لذا هم چنان در زندان كفر و بى ايمانى محصور مىمانند . يكى از دوستان با ايمان و مجاهد ما كه به اروپا رفته بود مىگفت هنگامى كه من مزاياى اسلام را براى يكى از مسيحيان مىشمردم او كه آدم منصفى بود در پاسخ به من گفت : من براستى به شما تبريك مىگويم كه پيرو چنين مذهبى هستيد ، ولى چه كنيم كه شرائط زندگى ما به ما اجازه نمىدهد كه دست از آئين خود برداريم ! جالب اينكه در بعضى از روايات اسلامى مىخوانيم هنگامى كه فرستاده پيامبر ص نامه آن حضرت را براى قيصر روم آورد ، او به طور خصوصى در برابر فرستاده پيامبر ص اظهار ايمان نمود و حتى ميل داشت روميان را به آئين توحيد بخواند ، اما فكر كرد قبلا آنها را آزمايش كند همين كه لشكريانش احساس

--> ( 1 ) در تفسير طبرى نيز چند حديث به همين مضمون در ذيل آيه نقل شده است .