الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

55

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

و به هر حال هيچ مانعى ندارد كه آيه مفهوم گسترده اى داشته باشد كه گياهان و انسانها و معادن و مانند آن را شامل شود . و از آنجا كه وسائل زندگى انسان منحصر به گياهان و معادن نيست در آيه بعد به تمام اين مواهب اشاره كرده مىگويد : « ما انواع وسائل زندگى را براى شما در زمين قرار داديم » ( * ( وَجَعَلْنا لَكُمْ فِيها مَعايِشَ ) * ) . نه تنها براى شما بلكه براى همه موجودات زنده « و كسانى كه شما روزى آنها را نمىدهيد » و از دسترس شما خارجند ( * ( وَمَنْ لَسْتُمْ لَه بِرازِقِينَ ) * ) . آرى براى همه آنها نيازمنديهايشان را فراهم ساختيم . « معايش » جمع « معيشة » و آن وسيله و نيازمنديهاى زندگى انسان است ، كه گاهى خود به دنبال آن مىرود ، و گاهى آن به سراغ او مىآيد . گرچه بعضى از مفسران كلمه « معايش » را تنها تفسير به زراعت و گياهان و يا خوردنيها و نوشيدنيها كرده‌اند ، ولى پيدا است كه مفهوم لغت كاملا وسيع است و تمام وسائل حيات را شامل مىشود . مفسران در جمله « * ( مَنْ لَسْتُمْ لَه بِرازِقِينَ ) * » دو تفسير گفته‌اند : نخست اينكه همانگونه كه در بالا گفتيم خداوند مىخواهد مواهب خويش را هم درباره انسانها و هم درباره حيوانات و موجودات زنده اى كه انسان توانايى تغذيه آنها ندارد بيان كند . ديگر اينكه خداوند مىخواهد به انسانها گوشزد نمايد كه ما هم وسيله زندگى براى شما در اين زمين قرار داديم و هم موجودات زنده اى در اختيارتان گذارديم ( مانند چهار پايان ) كه شما توانايى بر روزى دادن آنها نداريد ، خداوند