تفسير : ده دستور مهم اخلاقى در مقابله با مخالفان در لابلاى آيات مختلف اين سوره بحثهاى گوناگونى گاهى ملايم و گاهى تند ، با مشركان و يهود و بطور كلى با گروه‌هاى مخالف به ميان آمد ، مخصوصا در آيات اخير عمق و شدت بيشترى داشت . در پايان اين بحثها كه پايان سوره « نحل » محسوب مىشود يك رشته دستورات مهم اخلاقى از نظر برخورد منطقى ، و طرز بحث ، چگونگى كيفر و عفو ، و نحوه ايستادگى در برابر توطئه‌ها و مانند آن ، بيان شده است كه مىتوان آن را به عنوان اصول تاكتيكى و روش مبارزه در مقابل مخالفين در اسلام نامگذارى كرد و به عنوان يك قانون كلى در هر زمان و در همه جا از آن استفاده نمود . اين برنامه در ده اصل خلاصه مىشود كه با توجه به آيات مورد بحث به ترتيب زير است : 1 - نخست مىگويد : « به وسيله حكمت به سوى راه پروردگارت دعوت كن » ( * ( ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ ) * ) . « حكمت » به معنى علم و دانش و منطق و استدلال است ، و در اصل به معنى منع آمده و از آنجا كه علم و دانش و منطق و استدلال مانع از فساد و انحراف است به آن حكمت گفته شده ، و به هر حال نخستين گام در دعوت به سوى حق استفاده از منطق صحيح و استدلالات حساب شده است ، و به تعبير ديگر دست انداختن در درون فكر و انديشه مردم و به حركت در آوردن آن و بيدار ساختن عقلهاى خفته نخستين گام محسوب مىشود . 2 - « و به وسيله اندرزهاى نيكو » ( * ( وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ ) * ) . و اين دومين گام در طريق دعوت به راه خدا است ، يعنى استفاده كردن از