بنا بر اين تحريم قسمتى از گوشتها بر يهود جنبه مجازات داشت ، و هرگز مشركان نمىتوانستند به آن استدلال كنند . به علاوه چيزهايى را كه مشركان تحريم كرده بودند نه در آئين يهود بود ، نه در آئين اسلام ، صرفا بدعتهايى بود كه از ريشه خرافات مايه مىگرفت ( آيه مورد بحث ممكن است اشاره به اين نكته نيز باشد كه شما كارى كرديد كه با هيچ كتاب آسمانى سازگار نيست ) . در آخرين آيه مورد بحث ، آن چنان كه روش قرآن است ، درهاى بازگشت را به روى افراد فريب خورده و يا پشيمان مىگشايد ، و مىگويد : « پروردگارت نسبت به آنها كه از روى جهل اعمال بد انجام داده‌اند ، سپس بعد از آن توبه كرده‌اند و اصلاح و جبران نمودند ، آرى پروردگارت بعد از اين توبه و اصلاح ، آمرزنده و مهربان است » ( * ( ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ عَمِلُوا السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ تابُوا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَأَصْلَحُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِها لَغَفُورٌ رَحِيمٌ ) * ) . قابل توجه اينكه اولا علت ارتكاب گناه را « جهالت » مىشمرد ، چرا كه جهل عامل اصلى بسيارى از گناهان است ، و اين گونه افرادند كه پس از آگاهى به راه حق باز مىگردند ، نه آنها كه آگاهانه و از روى استكبار و غرور يا تعصب و لجاجت و مانند آن راه غلط را مىپيمايند . ثانيا : مساله توبه را به توبه قلبى و ندامت درونى محدود نمىكند ، بلكه روى اثر عملى آن تاكيد كرده ، و اصلاح و جبران را مكمل توبه مىشمارد ، تا اين فكر غلط را از مغز خود بيرون كنيم كه هزاران گناه را با يك جمله « استغفر اللَّه » مىتوان جبران كرد . نه ، بايد عملا خطاها جبران گردد و قسمتهايى كه از روح انسان و يا جامعه بر اثر گناه آسيب يافته اصلاح و مرمت شود . توبه حقيقى اين است نه لقلقه لسان .