الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
369
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
ولى همانگونه كه گفتيم بعضى از اين تفسيرها با تفسيرى كه در بالا آورديم هماهنگ است و بعضى ديگر نيز منافات با آن ندارد و قابل جمع : اما مساله نيكى به نزديكان ( * ( إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى ) * ) در واقع بخشى از مساله احسان است با اين تفاوت كه احسان در كل جامعه است ، * ( وَإِيتاءِ ذِي الْقُرْبى ) * در خصوص خويشاوندان و بستگان كه جامعه كوچك محسوب مىشود ، و با توجه به اينكه جامعه بزرگ از جامعه كوچكتر يعنى جامعه فاميلى تركيب شده ، هر گاه ، اين واحدهاى كوچكتر از انسجام بيشترى برخوردار گردند ، اثر آن در كل جامعه ظاهر مىشود ، و در واقع وظائف و مسئوليتها به صورت صحيحى در ميان مردم تقسيم مىگردد ، چرا كه هر گروه در درجه اول به ضعفاى بستگان خود مىپردازد ، و از اين طريق همه اين گونه اشخاص زير پوشش حمايت نزديكان خود قرار مىگيرند . در بعضى از احاديث اسلامى مىخوانيم كه منظور از ذى القربى ، نزديكان پيامبر يعنى امامان اهل بيتند ، و منظور از * ( إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى ) * ، اداء خمس مىباشد . اين تفسير هرگز نمىخواهد مفهوم آيه را محدود كند ، بلكه هيچ مانعى ندارد آيه به مفهوم وسيعش باقى باشد و اين قسمت نيز يكى از مصاديق روشن آن مفهوم عام محسوب گردد . بلكه اگر ما « ذى القربى » را به معنى مطلق نزديكان اعم از نزديكان در فاميل و نسب و يا نزديكان ديگر بدانيم ، آيه مفهوم وسيعترى پيدا مىكند كه حتى همسايگان و دوستان و مانند آن را شامل مىشود ( هر چند معروف در معنى ذى القربى ، خويشاوندان است ) مساله كمك به جامعههاى كوچك ( يعنى بستگان و خويشاوندان ) از آن نظر كه از پشتوانه عاطفى نيرومندى برخوردار است ، از ضمانت اجرايى بيشترى