الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
349
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و به ابعاد آن آشنا هستند و به عمقش پى بردهاند ولى با اين حال باز انكار مىكنند « ( * ( يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّه ثُمَّ يُنْكِرُونَها ) * ) . بنا بر اين دليل كفر آنها را در عدم آگاهى نبايد جستجو كرد ، چرا كه به قدر كافى آگاه شدهاند ، عامل اين كفر را در صفات زشت ديگر آنها كه سد راه ايمانشان شده است بايد يافت ، و آن تعصب كوركورانه ، لجاجت ، دشمنى با حق ، مقدم شمردن منافع كوتاه مدت مادى بر همه چيز ، آلوده بودن به انواع شهوات و بالآخره تكبر و خود برتر بينى است . و شايد به همين دليل در پايان آيه اضافه مىكند : « و اكثر آنها كافرند » ( * ( وَأَكْثَرُهُمُ الْكافِرُونَ ) * ) . كلمه « اكثرهم » توجه بسيارى از مفسران را به خود جلب كرده است و از خود سؤال كردهاند كه چرا تعبير به اكثر مىكند ؟ هر يك براى آن تفسيرى ذكر كردهاند ، ولى آنچه به نظر از همه نزديكتر مىرسد همانست كه در بالا اشاره شد يعنى اكثريت اين كفار كافران لجوج و معاند و متعصبند و كسانى كه در اشتباه باشند اقليتى را تشكيل مىدهند . اطلاق كفر به اين نوع از كفر كه از استكبار سرچشمه مىگيرد در ساير آيات قرآن نيز ديده مىشود از جمله درباره شيطان مىخوانيم : أَبى وَاسْتَكْبَرَ وَكانَ مِنَ الْكافِرِينَ « شيطان از اطاعت فرمان خدا سر باز زد و استكبار كرد و از كافران بود » ( بقره - 34 ) . اين احتمال را نيز دادهاند كه منظور از « اكثر » آنهايى هستند كه اتمام حجت در حقشان شده است ، و در برابر آنها اقليتى بودهاند كه هنوز اتمام حجت بر آنها نشده بود ، اين معنى را نيز مىتوان به معنى اول باز گرداند .