دارد انفاق مىكند « ( * ( فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْه سِرًّا وَجَهْراً ) * ) . « آيا اين دو نفر يكسانند » ؟ ! ( * ( هَلْ يَسْتَوُونَ ) * ) . مسلما نه ، بنا بر اين « همه حمد و ستايش مخصوص خداست » ( * ( الْحَمْدُ لِلَّه ) * ) . خداوندى كه بنده اش آزاده و پر قدرت و پر بخشش است ، نه از آن بتها كه بندگانشان آن چنان ناتوان و محدود و بى قدرت و اسيرند ! « ولى اكثر آنها ( مشركان ) نمىدانند » ( * ( بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ ) * ) ( 1 ) . دگر بار مثال گوياى ديگرى براى بندگان بت ، و مؤمنان راستين مىزند و آنها را به ترتيب به گنگ مادرزادى كه در عين حال برده و ناتوان است ، و يك انسان آزاده گويا كه دائما به عدل و داد دعوت مىكند و بر صراط مستقيم قرار دارد تشبيه مىنمايد ، مىفرمايد : « خداوند دو مرد را مثل زده است ، كه يكى از آنها گنگ مادر زاد است و قادر بر هيچ كارى نيست » ( * ( وَضَرَبَ اللَّه مَثَلًا رَجُلَيْنِ أَحَدُهُما أَبْكَمُ لا يَقْدِرُ عَلى شَيْءٍ ) * ) ( 2 ) . « او در عين برده بودن سربارى است براى مولا و صاحبش »

--> ( 1 ) طبق تفسيرى كه در بالا ذكر كرديم مثال فوق ، تشبيهى براى مؤمن و كافر است ، ولى جمعى از مفسران احتمال ديگرى در تشبيه فوق داده‌اند كه منظور تشبيه « بتها » به « عبد مملوك » و تشبيه « خداوند » به « مؤمن آزاده » است كه همه گونه انفاق و موهبت دارد ( ولى اين سخن بعيد به نظر مىرسد ) . ( 2 ) راغب در مفردات مىگويد : ابكم به معنى كسى است كه بطور مادر زاد گنگ متولد مىشود ( و اخرس به هر گونه گنگ گفته مىشود ) و بنا بر اين « كل ابكم اخرس و ليس كل اخرس ابكم » : هر ابكمى ، اخرس است اما هر اخرسى ، ابكم نيست ، سپس اضافه مىكند گاهى اين ماده در مورد كسى اطلاق مىشود كه به خاطر ضعف عقل از سخن گفتن عاجز و ناتوان است .