الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

297

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

و شام ، تسبيح خدا گوئيد « ( مريم - 11 ) . و نيز به معنى رساندن مخفيانه پيام و خبر آمده است ، چنان كه در آيه 112 سوره انعام مىخوانيم يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً : « شياطين انسانى و غير انسانى مطالب فريبنده و گمراه كننده را بطور مرموز به يكديگر مىرسانند » . 2 - آيا الهام غريزى مخصوص زنبوران عسل است ؟ در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه غرائز و يا الهام غريزى منحصر به زنبوران عسل نيست و در همه حيوانات وجود دارد ، چرا تنها در اينجا اين تعبير آمده است ؟ اما با توجه به يك نكته پاسخ اين سؤال روشن مىشود و آن اينكه : امروز كه زندگى زنبوران عسل دقيقا از طرف دانشمندان مورد بررسى عميق قرار گرفته ثابت شده است كه اين حشره شگفتانگيز آن چنان تمدن و زندگى اجتماعى شگفتانگيزى دارد كه از جهات زيادى بر تمدن انسان و زندگى اجتماعى او پيشى گرفته است . البته كمى از زندگى شگرفش در گذشته روشن بوده ، ولى هرگز مثل امروز ابعاد مختلف آن كه هر يك از ديگرى عجيبتر است شناخته نشده بود ، قرآن به طرز اعجاز آميزى با كلمه « وحى » به اين موضوع اشاره كرده است ، تا اين واقعيت را روشن سازد كه زندگى زنبوران عسل را هرگز نبايد با انعام و چهار پايان و مانند آنها مقايسه كرد ، و شايد همين انگيزه اى شود كه به درون جهان اسرار آميز اين حشره عجيب گام بگذاريم و به عظمت و قدرت آفريدگارش آشنا شويم ، و اين است رمز دگرگون شدن لحن كلام در اين