مفسران بيانات گوناگونى دارند كه شايد از همه روشنتر همانست كه در بالا گفتيم ، يعنى اين جمله اشاره به وضع مشركان عرب در عصر جاهليت است كه اينها هم از برنامه‌هاى امتهاى منحرف پيشين پيروى كردند ، و شيطان سرپرست آنها است همانگونه كه سرپرست گمراهان گذشته بود ( 1 ) . اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور از جمله مزبور آن باشد كه هنوز بازماندگان امتهاى منحرف پيشين وجود دارند ، و به راه انحرافى خود ادامه مىدهند و شيطان نيز امروز ولى و سرپرست آنها است ، همانگونه كه در گذشته بود . آخرين آيه مورد بحث هدف بعثت پيامبران را بيان مىكند تا روشن شود كه اگر اقوام و ملتها ، هوى و هوسها ، و سليقه‌هاى شخصى خود را كنار بگذارند و دست به دامن راهنمايى پيامبران بزنند ، اثرى از اين گونه خرافه‌ها ، اختلافها ، و اعمال ضد و نقيض باقى نمىماند ، مىگويد : « ما قرآن را بر تو نازل نكرديم مگر به خاطر اينكه آنچه را در آن اختلاف داشته‌اند براى آنها تبيين كنى » ( * ( وَما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي اخْتَلَفُوا فِيه ) * ) . « و اين قرآن مايه هدايت و رحمت است ، براى آنها كه ايمان دارند » ( * ( وَهُدىً وَرَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ) * ) .

--> ( 1 ) ولى لازمه اين تفسير اين است كه ميان ضمير « اعمالهم » و ضمير « وليهم » از نظر معنى تفاوت باشد ، اولى به امتهاى پيشين و دومى به مشركان پيامبر ، باز گردد ، اگر جمله اى در تقدير بگيريم اين مشكل حل مىشود بگوئيم : هؤلاء يتبعون الامم الماضية ( دقت كنيد ) .