( * ( أَ وَلَمْ يَرَوْا إِلى ما خَلَقَ اللَّه مِنْ شَيْءٍ يَتَفَيَّؤُا ظِلالُه عَنِ الْيَمِينِ وَالشَّمائِلِ سُجَّداً لِلَّه وَهُمْ داخِرُونَ ) * ) ( 1 ) . « يتفيؤ » از ماده « فىء » به معنى بازگشت و رجوع است . بعضى گفته‌اند عرب سايه موجودات را به هنگام صبحگاهان ، « ظل » مىنامد و در عصرگاهان « فىء » ، و اگر مىبينيم به قسمتى از غنائم و اموال فىء گفته مىشود ، اشاره لطيفى به اين حقيقت است كه بهترين غنائم دنيا همچون سايه عصر گاه است كه به زودى زائل و فانى مىشود . ولى با توجه به اينكه در آيه فوق به سايه‌هاى راست و چپ اشياء اشاره شده و كلمه « فىء » براى همه آنها به كار رفته استفاده مىشود كه فىء در اينجا معنى وسيعى دارد و هر گونه سايه را شامل مىشود . هنگامى كه انسان در موقع طلوع آفتاب رو به طرف جنوب بايستد مىبيند قرص خورشيد از سمت چپ ، از افق مشرق ، سر بر مىآورد ، و سايه همه اجسام به طرف راست او مىافتند كه همان طرف غرب است ، اين امر هم چنان ادامه دارد و سايه‌ها مرتبا به طرف راست جابجا مىشوند ، تا زوال ظهر در اين هنگام ، سايه‌ها به طرف چپ تغيير مكان مىدهند تا هنگام غروب آفتاب كه سايه‌هاى بزرگ و طولانى اجسام در طرف مشرق گسترده مىشوند و با غروب آفتاب ، همه آنها پنهان مىگردند . در اينجا خداوند حركت سايه‌هاى اجسام را در راست و چپ بعنوان نشانه اى از عظمتش معرفى مىكند و آنها را در حال سجده براى پروردگار و تواضع خضوع مىداند .

--> ( 1 ) « داخر » در اصل از ماده دخور به معنى تواضع و كوچكى است .