الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
176
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
فراوانى كه در منابع اسلامى در اين رابطه نقل شده در اينجا بياوريم مسلما از روش تفسير خارج خواهيم شد ، مقصود اين بود روشن سازيم كه تكيه كردن قرآن بر اين سه نوع ميوه بى دليل نيست ، و شايد در آن روز قسمت مهمى از آن بر مردم پوشيده بوده است . 3 - تفكر ، تعقل ، تذكر در آيات فوق ، بعد از بيان سه بخش از نعمتهاى الهى مردم را دعوت به انديشه كرده منتها در يك مورد مىگويد : در اينها نشانه هايى است براى قومى كه تفكر مىكنند ، در مورد ديگر مىگويد براى قومى كه تعقل دارند ، و در مورد سوم براى قومى كه متذكر مىشوند . اين اختلاف تعبير مسلما جنبه تفنن در عبارت ندارد ، بلكه آنچه از روش قرآن مىدانيم هر كدام اشاره به نكته اى است ، و شايد نكته اين تفاوت آن باشد كه در مورد الوان نعمتهاى موجود در زمين آن قدر مساله روشن است كه تنها تذكر و يادآورى كافى است ، ولى در مورد زراعت و زيتون و نخل و انگور و به طور كلى ميوهها كمى بيشتر انديشه لازم است ، تا به خواص غذايى و درمانى آنها آشنا شويم ، به همين جهت تعبير به « تفكر » مىكند . اما در مورد تسخير خورشيد و ماه و ستارگان و اسرار شب و روز باز هم انديشه بيشترى لازم است ، لذا تعبير به « تعقل » كه گوياى سطح بالاترى از انديشه است فرموده . در هر حال روى سخن قرآن همه جا با انديشمندان و متفكران و صاحبان مغز و عقل است ، و با توجه به اينكه قرآن از محيطى بر خاسته كه در آنجا جز جهل حكومت نمىكرد ، عظمت اين تعبيرات آشكارتر مىشود و هم پاسخى است دندانشكن به آنها كه به خاطر بعضى از مذاهب خرافى خط سرخ روى همه