الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

167

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

12 - او شب و روز و خورشيد و ماه را مسخر شما ساخت ، و نيز ستارگان به فرمان او مسخر شمايند ، در اين نشانه هايى است ( از عظمت خدا ) براى گروهى كه عقل خود را به كار مىگيرند . 14 - ( علاوه بر اين ) مخلوقاتى را كه در زمين آفريده نيز مسخر ( فرمان شما ) ساخت ، مخلوقاتى با رنگهاى مختلف در اين نشانه روشنى است براى گروهى كه متذكر مىشوند . تفسير : همه چيز در بند تسخير تو است اى انسان به دنبال نعمتهاى مختلفى كه در آيات گذشته بيان شد ، قسمت ديگرى از نعمتهاى مهم الهى در آيات مورد بحث آمده است نخست به يكى از نعمتهاى بسيار مهم معنوى اشاره كرده مىفرمايد : « بر خدا است كه راه راست و صراط مستقيم را كه هيچگونه انحراف و كژى در آن نيست در اختيار بندگان بگذارد » ( * ( وَعَلَى اللَّه قَصْدُ السَّبِيلِ ) * ) « قصد » به معنى صاف بودن راه است ، و بنا بر اين * ( قَصْدُ السَّبِيلِ ) * به معنى راه راست مىباشد راهى كه انحراف و ضلالت در آن وجود ندارد ( 1 ) . در اينكه اين راه راست اشاره به جنبه تكوينى يا تشريعى مىكند ، مفسران تفسيرهاى مختلفى دارند ، ولى هيچ مانعى ندارد كه هر دو جنبه را شامل شود . توضيح اينكه : خداوند انسان را با نيروهاى مختلفى مجهز ساخته ، و استعدادهاى گوناگونى به او داده تا در مسير تكامل كه هدف آفرينش است به او كمك كند ، و از اين نظر همانند گياهان و يا انواع جانداران است ، كه نيروها و غرائز لازم براى رسيدن به اين هدف در اختيارشان گذارده شده است ، با اين تفاوت كه انسان

--> ( 1 ) بعضى از مفسران بزرگ مانند علامه طباطبائى در الميزان ، « قصد » را به معنى « قاصد » گرفته‌اند كه نقطه مقابل « جائر » يعنى منحرف از حق است .