بعد از اشاره به مساله آفرينش آسمان و زمين و اسرار بىپايان آنها ، سخن از خود انسان مىگويد ، انسانى كه به خودش از هر كس نزديكتر است ، ميفرمايد : « انسان را از نطفه بىارزشى آفريد ، اما سرانجام به جايى رسيد كه موجودى متفكر و فصيح و بليغ و مدافع از خويشتن و سخنگوى آشكار شد » ( * ( خَلَقَ الإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ ) * ) . « نطفه » در اصل به معنى آب كم يا آب صاف است ، سپس به قطرات آبى كه از طريق « لقاح » سرچشمه پيدايش انسان مىشود ، اطلاق شده است ، در حقيقت با اين تعبير مىخواهد عظمت قدرت خدا را مجسم كند كه از قطره آب بىارزشى چه آفرينش عجيبى كرده است كه ميان قوس نزول و صعودى او اينهمه فاصله است . اين در صورتى است كه « خصيم » را به معنى « مدافع و بيانگر درون خويش » بدانيم ، همانگونه كه در آيه 105 سوره نساء مىخوانيم وَلا تَكُنْ لِلْخائِنِينَ خَصِيماً : « اى پيامبر مدافع خائنان مباش » . ولى در مقابل اين تفسير كه مورد قبول گروهى از مفسران است ، تفسير ديگرى از سوى جمع ديگرى از مفسران اظهار شده است ، و آن اينكه « خداوند انسان را با قدرت كامله اش از نطفه بى ارزش آفريد ولى اين انسان ناسپاس ، به مجادله و مخاصمه آشكار در برابر خدا برخاست » ( آيه 77 سوره يس را گواه بر اين تفسير گرفته‌اند ) . ولى معنى اول صحيحتر به نظر مىرسد زيرا آيات فوق در مقام بيان عظمت آفرينش خدا است و عظمت آن گاه آشكار مىشود كه از موجود ظاهرا ناچيزى موجود بسيار پر ارزشى بسازد : در تفسير على بن ابراهيم نيز چنين مىخوانيم : خلقه من فطرة من ماء منتن فيكون خصيما متكلما بليغا : « خداوند انسان را از قطره آب بدبويى