الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
15
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
تا تصديق گفتار تو كنند و ما ايمان بياوريم ( * ( لَوْ ما تَأْتِينا بِالْمَلائِكَةِ إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ ) * ) . خداوند به آنها چنين پاسخ مىگويد : « ما ملائكه را جز به حق نازل نمىكنيم » ( * ( ما نُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ إِلَّا بِالْحَقِّ ) * ) . « و اگر فرشتگان نازل شوند ( و حقيقت براى آنها جنبه شهود و حسى پيدا كند ) و بعد ايمان نياورند ، ديگر به آنها مهلت داده نخواهد شد » و به عذاب الهى نابود مىگردند ( * ( وَما كانُوا إِذاً مُنْظَرِينَ ) * ) . در تفسير جمله * ( ما نُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ إِلَّا بِالْحَقِّ ) * مفسران ، بيانات مختلفى دارند : 1 - بعضى گفتهاند منظور اين است كه ما نازل كردن فرشتگان را به عنوان اعجاز تنها براى آشكار شدن حق انجام خواهيم داد ، نه به عنوان بهانه جويى كه ببينند و باز هم ايمان نياورند ، و به تعبير ديگر اعجاز بازيچه نيست كه جنبه اقتراحى داشته باشد ، بلكه براى اثبات حق است ، و اين امر به قدر كافى براى آنها كه خواهان حقند ثابت شده ، چرا كه پيامبر اسلام ص با در دست داشتن اين قرآن و اعجازهاى ديگر رسالت خود را به ثبوت رسانده است . 2 - منظور از « حق » ، همان مجازات نهايى دنيوى و بلاى نابود كننده و به تعبير ديگر « عذاب استيصال » است ، يعنى اگر فرشتگان نازل شوند و آنها هم ايمان نياورند - كه با لجاجتى كه در آنها هست نخواهند آورد - توأم با نابودى آنها خواهد بود . جمله دوم آيه ( * ( وَما كانُوا إِذاً مُنْظَرِينَ ) * ) نيز تاكيدى بر همين معنى است ، اما بنا به تفسير اول مطلب تازه اى را مىگويد . 3 - احتمال ديگر اينكه « حق » به معنى « مرگ » است ، يعنى فرشتگان تنها به هنگام مرگ و قبض روح نازل مىگردند نه زمان ديگر .