الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

130

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

بزرگ آغاز قرآن است ، و مثانى كنايه از خود قرآن ، ، چرا كه قرآن دو بار بر پيامبر ص نازل شد يك بار به طور جمعى ، و يك بار تدريجى و به حسب نيازها و در زمانهاى مختلف ، بنا بر اين * ( سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي ) * يعنى هفت سوره مهم ، از مجموعه قرآن . ضمنا آيه 23 « سوره زمر » را نيز شاهد بر اين معنى گرفته‌اند اللَّه نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ : « خداوند همان كسى است كه بهترين حديث را نازل فرمود ، كتابى كه محتوايش هماهنگ و شبيه يكديگر ، كتابى كه دو بار بر پيامبر ص نازل گرديد » . ولى تفسير اول صحيحتر به نظر مىرسد بخصوص اينكه در رواياتى كه از ائمه اهل بيت ع نقل شده كرارا به همين معنى يعنى سوره حمد تفسير شده است . « راغب » در « مفردات » اطلاق كلمه مثانى را بر قرآن از اين نظر مىداند كه به طور مكرر آيات آن خوانده مىشود و همين تجديد و تكرار ، آن را از دستبرد حوادث ، محفوظ مىدارد ( به علاوه حقيقت قرآن در هر زمان ، تكرار و تجلى تازه اى دارد كه همه اينها ايجاب مىكند به آن مثانى گفته شود ) و به هر حال ذكر كلمه « قرآن عظيم » بعد از ذكر سوره حمد با اينكه همه جزء قرآن است ، دليل بر اهميت و عظمت اين سوره مىباشد ، چرا كه بسيار مىشود جزئى از كل را به خاطر اهميتش به طور مستقل ، در برابر كل ذكر مىكنند ، و اين تعبير در ادبيات عربى و فارسى و مانند آن فراوان است . خلاصه اينكه خداوند به پيامبرش اين واقعيت را بازگو مىكند كه تو داراى چنين سرمايه عظيمى هستى ، سرمايه اى همچون قرآن به عظمت تمام عالم هستى ، سرمايه اى كه تمامش نور است و بركت ، درس است و برنامه ، راهنماست و راهگشا ، مخصوصا سوره حمد كه چنان محتوايش عالى است كه در يك لحظه