الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
21
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
2 - چرا يوسف پول را به برادران بازگرداند چرا يوسف دستور داد وجهى را كه برادران در مقابل غله پرداخته بودند در بارهاى آنها بگذارند . از اين سؤال نيز پاسخهاى متعددى گفته شده از جمله فخر رازى در تفسيرش ده پاسخ براى آن ذكر كرده است كه بعضى نامناسب است ، ولى خود آيات فوق پاسخ اين سؤال را بيان كرده است ، چرا كه مىگويد : * ( لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُونَها إِذَا انْقَلَبُوا إِلى أَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ) * : هدف يوسف اين بود كه آنان پس از بازگشت به وطن آنها را در لابلاى بارها ببينند ، و به كرامت و بزرگوارى عزيز مصر ( يوسف ) بيش از پيش پى ببرند ، و همان سبب شود كه بار ديگر به سوى او بازگردند ، و حتى برادر كوچك خويش را با اطمينان خاطر همراه بياورند و نيز پدرشان يعقوب با توجه به اين وضع ، اعتماد بيشترى به آنها در زمينه فرستادن بنيامين به مصر پيدا كنند . 3 - چگونه يوسف از اموال بيت المال به برادران داد ؟ سؤال ديگرى كه در اينجا پيش مىآيد اين است كه يوسف چگونه اموال بيت المال را بلا عوض به برادران داد ؟ اين سؤال را از دو راه مىتوان پاسخ داد : نخست اينكه در بيت المال مصر حقى براى مستضعفان وجود داشته ( و هميشه وجود دارد ) و مرزهاى كشورها نيز دخالتى در اين حق نمىتواند داشته باشد ، به همين دليل يوسف از اين حق در مورد برادران خويش كه در آن هنگام مستضعف بودند استفاده كرد ، همانگونه كه در مورد ساير مستضعفان نيز استفاده مىكرد ، ديگر اينكه يوسف در آن پست حساسى كه داشت ، شخصا داراى حقوقى بود و حد اقل حقش اين بود كه خود و عائله نيازمند خويش و كسانى همچون پدر و برادر را از نظر حد اقل زندگى تامين كند ، بنا بر اين او از حق خويش در اين بخشش و عطا استفاده كرد .