و از اطراف پيامبر ص دور مىشدند . يك رهبر مهربان و دلسوز ، و در عين حال پخته و دانا ، بايد همه چيز را بفهمد ، ولى بايد بسيارى از آنها را به روى خود نياورد ، تا آنها كه شايسته تربيتند ، تربيت شوند و از مكتب او فرار نكنند و اسرار مردم از پرده برون نيفتد . اين احتمال نيز در معنى آيه وجود دارد كه خداوند در پاسخ عيبجويان مىگويد : « چنان نيست كه او گوش به همه سخنان فرا ، دهد ، بلكه او گوش به سخنانى مىدهد كه به سود و نفع شما است ، يعنى وحى الهى را مىشنود ، پيشنهاد مفيد را استماع مىكند و عذرخواهى افراد را در مواردى كه به نفع آنها و جامعه است مىپذيرد » ( 1 ) . سپس براى اينكه عيبجويان از اين سخن سوء استفاده نكنند ، و آن را دستاويز قرار ندهند ، چنين اضافه مىكند : « او به خدا و فرمانهاى او ايمان دارد ، و به سخنان مؤمنان راستين گوش فرا مىدهد ، و آن را مىپذيرد و به آن ترتيب اثر مىدهد » ( * ( يُؤْمِنُ بِاللَّه وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ ) * ) . يعنى در واقع پيامبر ص دو گونه برنامه دارد : يكى برنامه حفظ ظاهر و جلوگيرى از پرده درى ، و ديگرى در مرحله عمل ، در مرحله اول به سخنان همه گوش فرا مىدهد ، و ظاهرا انكار نمىكند ، ولى در مقام عمل تنها توجه او به فرمانهاى خدا و پيشنهادها و سخنان مؤمنان راستين است ، و يك رهبر واقعبين بايد چنين باشد ، و تامين منافع جامعه جز از اين راه ممكن نيست لذا بلافاصله

--> ( 1 ) در حقيقت بنا بر تفسير اول اذن خير كه مضاف و مضاف اليه است از قبيل اضافه موصوف به صفت است ، و بنا بر تفسير ثانى ، از قبيل اضافه وصف به مفعول است ، بنا بر احتمال اول معنى عبارت چنين مىشود : « او سخنپذير خوبى براى شما است » و بنا بر احتمال دوم مفهومش اين است كه : « او سخنان مفيد و نيك را به نفع شما مىشنود ، نه هر سخنى را » .