الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

83

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

[ 2 - آيا اين آيه با آيه 41 منافات دارد ] 2 - ممكن است تصور شود كه آيه فوق ( بنا بر اين كه غنائم جنگى را نيز شامل شود ) با آيه چهل و يكم همين سوره كه مىگويد : « تنها يك پنجم غنائم ( خمس آنها ) متعلق به خدا و پيامبر ص و ساير مصارف است » منافات دارد زيرا مفهوم آن اين است كه چهار پنجم باقيمانده به جنگجويان متعلق است . ولى با توجه به آنچه در بالا گفته شد ، روشن مىشود كه غنائم جنگى در اصل همه متعلق به خدا و پيامبر ص است ، و اين يك نوع بخشش و تفضل مىباشد كه چهار پنجم آن را در اختيار جنگجويان مىگذارند و به تعبير ديگر حكومت اسلامى چهار پنجم حق خود را از غنائم منقول در مورد مجاهدين مصرف مىكند و به اين ترتيب هيچگونه منافاتى باقى نمىماند . و از اينجا نيز روشن مىشود كه آيه خمس - آن چنان كه بعضى از مفسران پنداشته‌اند - آيه انفال را نسخ نمىكند ، بلكه هر دو به قوت خود باقى هستند . [ 3 - برخورد مسلمانان در مورد غنائم و اصلاح ذات البين ] 3 - همانگونه كه در شان نزول خوانديم در ميان بعضى از مسلمانان مشاجره اى در مورد غنائم جنگى واقع شد و براى قطع اين مشاجره نخست ريشه آن كه مساله غنيمت بود زده شد و به طور دربست در اختيار پيامبر ص قرار گرفت ، سپس دستور اصلاح ميان مسلمانان و افرادى كه با هم مشاجره كردند ، به ديگران داد . اصولا « اصلاح ذات البين » و ايجاد تفاهم و زدودن كدورتها و دشمنيها و تبديل آن به صميميت و دوستى ، يكى از مهمترين برنامه‌هاى اسلامى است . « ذات » به معنى خلقت و بنيه و اساس چيزى است ، و « بين » به معنى حالت ارتباطى و پيوند ميان دو شخص يا دو چيز است ، بنا بر اين « اصلاح ذات البين » به معنى اصلاح اساس ارتباطات و تقويت و تحكيم پيوندها و از ميان بردن عوامل و اسباب تفرقه و نفاق است . در تعليمات اسلامى به اندازه اى به اين موضوع اهميت داده شده كه به عنوان