در آيه بعد به اين واقعيت اشاره مىكند كه عدم شركت اين گونه افراد در ميدان جهاد نه تنها جاى تاسف نيست بلكه شايد جاى خوشحالى باشد ، زيرا آنها نه فقط مشكلى را نمىگشايند بلكه با آن روح نفاق و بى ايمانى و انحراف اخلاقى سر چشمه مشكلات تازه اى خواهند شد . در حقيقت به مسلمانان يك درس بزرگ مىدهد كه هيچگاه در فكر افزودن سياهى لشكر و كميت و تعداد نباشند ، بلكه به فكر اين باشند كه افراد مخلص و با ايمان را انتخاب كنند هر چند نفراتشان كم باشد ، اين درسى بود براى ديروز مسلمانان ، و براى امروز و براى فردا . نخست مىگويد : « اگر آنها همراه شما به سوى ميدان جهاد ( تبوك ) حركت مىكردند نخستين اثر شومشان اين بود كه چيزى جز ترديد و اضطراب بر شما نمىافزودند » ( * ( لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ ما زادُوكُمْ إِلَّا خَبالًا ) * ) . « خبال » به معنى اضطراب و ترديد « و » خبل « ( بر وزن اجل ) به معنى » جنون « و » خبل « ( بر وزن طبل ) به معنى » فاسد شدن اعضاء « است . بنا بر اين حضور آنها با آن روحيه فاسد و توأم با ترديد و نفاق و بزدلى اثرى جز ايجاد ترديد و شك و توليد فساد در ميان سپاه اسلام ندارد . بعلاوه « آنها با سرعت كوشش مىكنند در ميان نفرات لشكر نفوذ كنند و به ايجاد نفاق و تفرقه و از هم گسستن پيوندهاى اتحاد بپردازند » ( * ( وَلأَوْضَعُوا خِلالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ ) * ) ( 1 ) سپس به مسلمانان اخطار مىكند كه مراقب باشيد « افراد ضعيف الايمانى در گوشه و كنار جمعيت شما وجود دارند كه زود تحت تاثير سخنان اين گروه

--> 1 - « اوضعوا » از ماده « ايضاع » به معنى سرعت در حركت است و در اينجا به معنى تسريع در نفوذ ميان سپاه اسلام آمده و « فتنه » در اينجا به معنى تفرقه و اختلاف كلمه است .