چنين سفره آماده اى مىدويدند ( * ( لَوْ كانَ عَرَضاً قَرِيباً وَسَفَراً قاصِداً لَاتَّبَعُوكَ ) * ) ( 1 ) . « لكن اكنون كه راه بر آنها دور است سستى مىورزند و بهانه مىآورند » ( * ( وَلكِنْ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ ) * ) ( 2 ) . عجب اينكه تنها به عذر و بهانه قناعت نمىكنند بلكه « به زودى نزد تو مىآيند و قسم ياد مىكنند كه اگر ما قدرت داشتيم با شما خارج مىشديم » ( * ( وَسَيَحْلِفُونَ بِاللَّه لَوِ اسْتَطَعْنا لَخَرَجْنا مَعَكُمْ ) * ) . و اگر مىبينيد ما به اين ميدان نمىآئيم بر اثر ناتوانى و گرفتارى و عدم قدرت است . « آنها با اين اعمال و اين دروغها در واقع خود را هلاك مىكنند » ( * ( يُهْلِكُونَ أَنْفُسَهُمْ ) * ) . « ولى خداوند مىداند آنها دروغ مىگويند » ( * ( وَاللَّه يَعْلَمُ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ ) * ) كاملا قدرت دارند اما چون سفره چرب و نرمى نيست و برنامه شاق و پردرد سرى در پيش است به قسمتهاى دروغ متشبث مىشوند . اين موضوع منحصر به جنگ « تبوك » و زمان پيامبر ص نبود ، در هر جامعه اى گروهى « تنبل » يا « منافق و طماع و فرصت طلب » وجود دارند كه هميشه منتظرند لحظات پيروزى و نتيجه گيرى فرا رسد آن گاه خود را در صف اول جا بزنند ، فرياد بكشند ، گريبان چاك كنند و خود را از نخستين مجاهد و برترين مبارز و دلسوزترين افراد معرفى كنند تا بدون زحمت از ثمرات پيروزى ديگران بهره گيرند ! .

--> 1 - « عرض » به معنى چيز عارضى است كه زود زائل مىشود و دوام و بقايى ندارد و معمولا به مواهب مادى دنيا اطلاق مىشود ، و « قاصد » به معنى سهل و آسان است ، زيرا در اصل از ماده « قصد » است و مردم عادى قصد خود را متوجه مسائل آسان مىكنند . 2 - « شقة » به معنى زمينهاى پر سنگلاخ و يا راههاى دور و دراز است كه عبور از آن با مشقت توام است .