الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
397
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
منافع جامعه و حفظ موجوديت آن بود . و يا اينكه نظر « ابو ذر » به اموال بيت المال بود كه در دست « عثمان » و « معاويه » قرار داشت ، و مىدانيم اين گونه اموال را با وجود مستحق و نيازمند لحظه اى نمىتوان ذخيره كرد ، بلكه بايد به صاحبانش داد و مسئله زكات در اينجا به هيچوجه مطرح نيست . به خصوص همه تواريخ اسلامى اعم از شيعه و اهل سنت گواهى مىدهد كه عثمان اموال كلانى از بيت المال را به خويشاوندان خود داد ، و معاويه از آن كاخى ساخت كه افسانه كاخهاى ساسانيان را زنده كرد و « ابو ذر » حق داشت كه در برابر آنها اين آيه را خاطرنشان سازد ! . ابو ذر و اشتراكيت مىدانيم از ايرادهاى مهمى كه به خليفه سوم گرفته شده مسئله تبعيد خشونت آميز « ابو ذر » به سرزمين بد آب و هواى « ربذه » است كه منتهى به مرگ اين صحابى بزرگ و اين مجاهد فداكار راه اسلام گرديد همان كسى كه از پيامبر ص در باره او نقل كردهاند : « آسمان سايه نيفكند و زمين در روى خود حمل نكرد كسى را كه راستگوتر از ابو ذر باشد » . اين را نيز مىدانيم كه اختلاف « ابو ذر » با « عثمان » بر سر تمناى مال و مقام نبود ، چه اينكه او مردى از هر نظر پارسا و وارسته بود ، بلكه سرچشمه اختلاف تنها ريختوپاش خليفه سوم از بيت المال و بذل و بخشش بى حساب او به اقوام و بستگانش بود . « ابو ذر » در مسائل مالى مخصوصا آنجا كه به « بيت المال » مربوط مىشد بسيار سختگير بود و مىخواست همه مسلمانان روش پيامبر ص را در اين زمينه تعقيب كنند ، اما مىدانيم در عصر خليفه سوم جريان امور طور ديگرى بود . به هر صورت هنگامى كه سخنان صريح و قاطع اين صحابى بزرگ بر خليفه