الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
37
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
ليلا يصوت الى الصباح ! : « رفيق ما ديوانه شده ، از شب تا صبح نعره مىكشيد » ! در اين موقع آيه فوق نازل شد و به آنها در اين زمينه پاسخ دندانشكنى داد . با اينكه آيه شان نزول خاصى دارد ، در عين حال چون دعوت به شناخت پيامبر ص و هدف آفرينش و آمادگى براى زندگى ديگر مىكند ، با بحثهاى گذشته كه پيرامون « گروه دوزخى و بهشتى » سخن مىگفت ، پيوند روشنى دارد . تفسير : تهمتها و بهانهها در اين آيه نخست خداوند به گفتار بى اساس بت پرستان دائر به جنون پيامبر ص چنين پاسخ مىگويد : « آيا آنها فكر و انديشه خود را به كار نينداختند كه بدانند همنشين آنها ( پيامبر ) هيچگونه آثارى از جنون ندارد » ( * ( أَ وَلَمْ يَتَفَكَّرُوا ما بِصاحِبِهِمْ مِنْ جِنَّةٍ ) * ) ( 1 ) اشاره به اينكه پيامبر اسلام ص شخص ناشناخته اى در ميان آنها نبود و به تعبير خودشان « صاحب » يعنى دوست و همنشينشان محسوب مىشد ، بيش از چهل سال در ميان آنها رفت و آمد داشته ، و همواره فكر و تدبيرش را ديدهاند و آثار نبوغ را در وى مشاهده كردهاند ، كسى كه قبل از اين دعوت ، از عقلاى بزرگ آن جامعه محسوب مىشد ، چگونه يك بار چنين وصله اى را به وى چسباندند ، آيا بهتر نبود به جاى چنين نسبت ناروايى در اين فكر فرو روند كه ممكن است دعوت او حق باشد ، و ماموريتى از طرف پروردگار يافته باشد ؟ ! آن چنان كه قرآن به دنبال اين جمله مىگويد : « او فقط بيم دهنده آشكارى است كه جامعه خويش را از خطراتى كه با آن روبرو است بر حذر مىدارد » ( * ( إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌ مُبِينٌ ) * ) .
--> ( 1 ) « جنة » همانگونه كه بزرگان اهل لغت گفتهاند به معنى جنون است و ريشه اصلى آن به معنى پوشش و حائل آمده گويا به هنگام جنون پوششى به روى عقل مىافتد ( براى توضيح بيشتر به جلد پنجم تفسير نمونه صفحه 314 مراجعه فرمائيد ) .