از نماز نزد رسول خدا رفت و سؤال كرد ) در اين موقع آيات فوق نازل شد . ( 1 ) در حالى كه اين روايت از جهات مختلفى با آيات مورد بحث ناسازگار است ، و مىدانيم هر روايتى كه مخالف قرآن بوده باشد بايد آن را دور افكند ، زيرا : اولا در آيات فوق مقايسه ميان « جهاد » و « سقاية الحاج » و « عمران » مسجد الحرام نشده است بلكه در يك سوى مقايسه « سقايت حاج » و « عمران » مسجد الحرام قرار گرفته ، و در سوى ديگر « ايمان به خدا و روز رستاخيز و جهاد » و اين نشان مىدهد كه افرادى آن اعمال را كه در دوران جاهليت انجام داده بودند با ايمان و جهاد مقايسه مىكردند ، كه قرآن صريحا مىگويد اين دو برابر نيستند ، نه مقايسه « جهاد » با « عمران مسجد الحرام » و « سقاية الحاج » ( دقت كنيد ) . ثانيا : جمله « * ( وَاللَّه لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ) * » نشان مىدهد كه اعمال گروه اول توأم با ظلم بوده است ، و اين در صورتى است كه در حال شرك واقع شده باشد ، چه اينكه قرآن مىگويد : « إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ » ( 2 ) . و اگر مقايسه ميان « ايمان » و « سقايت حاج توأم با ايمان و جهاد » بوده باشد جمله « و * ( اللَّه لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ) * » مفهومى نخواهد داشت . ثالثا : آيه دوم مورد بحث كه مىگويد آن كسانى كه ايمان آوردند و هجرت كردند و جهاد نمودند مقام والاترى دارند ، مفهومش اين است از كسانى كه ايمان و هجرت و جهاد نداشتند ، برترند ، و اين با حديث نعمان سازش ندارد ، زيرا گفتگو كنندگان طبق آن حديث همه از مؤمنان بودند و شايد در مهاجرت و جهاد شركت داشتند .

--> 1 - تفسير المنار جلد 10 صفحه 215 2 - سوره لقمان آيه 13