در اينجا به دو نكته بايد توجه كرد . 1 - آيا الغاى يك جانبه پيمان صحيح است ؟ مىدانيم در اسلام مخصوصا اهميت فوق العاده اى به مساله وفاى به عهد و پايبند بودن به پيمانها - حتى در برابر كافران و دشمنان - داده شده است ، با اين حال اين سؤال پيش مىآيد كه چگونه قرآن دستور مىدهد پيمان مشركان يك جانبه لغو گردد ؟ پاسخ اين سؤال با توجه به امور زير روشن مىشود . اولا بطورى كه در آيه 7 و 8 همين سوره ( چند آيه بعد ) تصريح شده ، اين لغو پيمان بدون مقدمه نبوده است ، بلكه از آنها قرائن و نشانه هايى بر نقض پيمان آشكار شده بود ، و آنها آماده بودند در صورت توانايى بدون كمترين اعتنا به پيمانهايى كه با مسلمانها دارند ، ضربه كارى را بر آنها وارد سازند . اين كاملا منطقى است كه اگر انسان ببيند ، دشمن خود را آماده براى شكستن پيمان مىكند و علائم و قرائن آن در اعمال او به قدر كافى به چشم مىخورد ، پيش از آنكه غافلگير شود اعلام لغو پيمان كرده و در برابر او به پا خيزد . ثانيا در پيمانهايى كه به خاطر شرايط خاص بر قوم و ملتى تحميل مىشود ، و آنها خود را ناگزير از پذيرش آن مىبينند ، چه مانعى دارد كه پس از قدرت و توانايى اين گونه پيمانها را به طور يك جانبه لغو كنند . آئين بت پرستى نه يك مذهب بود و نه يك مكتب عاقلانه ، بلكه يك روش خرافى و موهوم و خطرناك بود ، كه مىبايست سرانجام از جامعه انسانى برچيده شود ، و اگر قدرت و قوت بت پرستان در جزيره عرب به قدرى در آغاز كار زياد بود ، كه پيغمبر ص مجبور شد تن به صلح و پيمان با آنها در دهد ، دليل اين نخواهد بود كه به هنگام كسب نيرو و قدرت به چنين پيمان تحميلى كه بر خلاف منطق و عقل و درايت است ، وفادار بماند ، اين درست به آن مىماند كه يك مصلح