چشمه آب حيات كنار دستشان است ، ولى از تشنگى فرياد مىكشند ، درهاى سعادت در برابر رويشان باز است ، اما حتى به آن نگاه نمىكنند . از آنچه در بالا گفته شد روشن مىشود كه آنها با دست خود وسائل بدبختى خويش را فراهم مىسازند و نعمتهاى گرانبهاى « عقل » و « چشم » و « گوش » را به هدر مىدهند ، نه اينكه خداوند اجبارا آنها را در صف دوزخيان قرار داده باشد . چرا همچون چهار پايان ؟ ! بارها در قرآن مجيد غافلان بى خبر به چهار پايان و حيوانات بى شعور ديگر تشبيه شده‌اند ولى نكته تشبيه آنها به انعام ( چهارپايان ) شايد اين باشد كه آنها تنها به خواب و خور و شهوت جنسى مىپردازند ، درست همانند ملتهايى كه تحت شعارهاى فريبنده انسانى آخرين هدف عدالت اجتماعى و قوانين بشرى را رسيدن به آب و نان و يك زندگى مرفه مادى مىپندارند . آن چنان كه على ع در نهج البلاغه مىفرمايد : كالبهيمة المربوطه همها علفها او المرسلة شغلها تقممها : « همانند حيوانات پروارى كه تنها به علف مىانديشند و يا حيوانات ديگرى كه در چراگاهها رها شده‌اند و از اين طرف و آن طرف خرده علفى بر مىگيرند » ( 1 ) به تعبير ديگر گروهى مرفهند همچون گوسفندان پروارى ، و گروهى نامرفه مانند گوسفندانى كه در بيابانها در بدر دنبال آب و علف مىگردند و هر دو گروه هدفشان جز شكم چيزى نيست ! آنچه در بالا گفته شد ممكن است در باره يك فرد صادق باشد و يا در باره يك ملت ، ملتهايى كه انديشه‌هاى خود را از كار انداخته‌اند و به سرگرميهاى ناسالم روى آورده‌اند و در ريشه‌هاى بدبختى خود نمىانديشند و در عوامل ترقى فكر نمىكنند ،

--> ( 1 ) نهج البلاغه نامه 45 .