الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
204
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
عذاب سوزنده را بچشيد ، مشاهده مىكردى ، از سرنوشت رقت بار آنان آگاه مىشدى « ( * ( وَلَوْ تَرى إِذْ يَتَوَفَّى الَّذِينَ كَفَرُوا الْمَلائِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبارَهُمْ وَذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ ) * ) . گرچه « ترى » فعل مضارع است ولى با وجود « لو » معنى ماضى مىبخشد ، بنا بر اين آيه فوق اشاره به وضع گذشته كافران و مرگ دردناك آنان است ، به همين جهت جمعى از مفسران اشاره به مرگ آنها در ميدان بدر بدست فرشتگان ميدانند و بعضى از روايات تاييد نشده نيز در اين زمينه نقل كردهاند ، ولى همانگونه كه سابقا اشاره كرديم قرائنى در دست است كه فرشتگان در ميدان بدر مستقيما در جنگ دخالت نكردند ، بنا بر اين آيه فوق اشاره به فرشتگان مرگ ، و لحظه قبض روح و مجازات دردناكى است كه در اين لحظه بر دشمنان حق و گنهكاران بى ايمان وارد مىسازند . « * ( عَذابَ الْحَرِيقِ ) * » اشاره به مجازات روز قيامت است ، زيرا در آيات ديگر قرآن مانند آيه 9 و 22 سوره حج ، و 10 بروج نيز به همين معنى آمده است . سپس مىگويد به آنها گفته مىشود : اين مجازات دردناك كه هم اكنون مىچشيد به خاطر امورى است كه دستهايتان پيش از شما فراهم ساخته و به اين جهان فرستاده است ( * ( ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ ) * ) . تعبير به « دست » به خاطر آن است كه انسان غالب اعمال خويش را به كمك دست انجام مىدهد و گر نه آيه فوق همه اعمال بدنى و روحى را شامل مىگردد . و در آخر آيه اضافه مىكند « خداوند هيچ گاه ظلم و ستم به بندگانش روا نمىدارد » و هر گونه مجازات و كيفرى در اين جهان و جهان ديگر دامان آنها را بگيرد از ناحيه خود آنها است ( * ( وَأَنَّ اللَّه لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ ) * ) .