الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

202

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

كار ابليس پا به فرار گذاشتند و به هنگامى كه به مكه باز گشتند گفتند سراقة بن مالك سبب فرار قريش شد ، اين سخن به گوش سراقه رسيد و سوگند ياد كرد كه من به هيچوجه از اين موضوع آگاهى ندارم ، و به هنگامى كه نشانه‌هاى مختلف وضع او را در ميدان بدر به او يادآورى كردند همه را انكار كرد و قسم خورد كه چنين چيزى حتما نبوده و او از مكه حركت نكرده ، به اين ترتيب معلوم شد كه آن شخص سراقة بن مالك نبوده است . ( 1 ) دليل طرفداران تفسير اول اين است كه ابليس نمىتواند در شكل انسانى ظاهر گردد در حالى كه طرفداران تفسير دوم مىگويند دليلى بر محال بودن اين موضوع در دست نيست ، به خصوص كه نظير آن را در داستان هجرت پيامبر ص و آمدن پير مردى در شكل مردم « نجد » در « دار الندوة » نيز نقل كرده‌اند ، به علاوه ظاهر تعبيرات و گفتگوهايى كه در آيه فوق گذشت با مجسم شدن ابليس سازگارتر است . ولى در هر حال آيه فوق نشان مىدهد كه مخصوصا در برنامه‌هاى گروهى ، و جمعى ، در صورتى كه در مسير حق يا باطل باشد يك سلسله امدادها و نيروهاى الهى و يا نيروهاى شيطانى فعاليت مىكنند و آنها در هر چهره اى خودنمايى مىكنند و پويندگان راه خدا بايد مراقب اين موضوع باشند . در آيه بعد اشاره به روحيه جمعى از طرفداران لشگر شرك و بت پرستى در صحنه بدر مىكند و مىگويد : « در آن هنگام منافقان و آنهايى كه در دل آنها بيمارى بود مىگفتند : اين مسلمانان به آئين خود مغرور شده‌اند و با اين گروه كم و اسلحه ناچيز به گمان پيروزى ، و يا به خيال شهادت در راه خدا و زندگى جاويدان ، در اين صحنه خطرناك كه به مرگ منتهى مىشود گام نهاده‌اند » !

--> ( 1 ) تفسير مجمع البيان و نور الثقلين و ساير تفاسير در ذيل آيه فوق .