الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
200
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
« و به آنها چنين فهماند كه با داشتن اينهمه نفرات و ساز و برگ جنگى هيچ كس از مردم امروز بر شما غالب نخواهد شد » و شما ارتشى شكستناپذيريد ( * ( وَقالَ لا غالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ ) * ) . به علاوه « من نيز همسايه شما و در كنار شما هستم » و همچون يك همسايه وفادار و دلسوز به موقع لزوم از هيچگونه حمايتى دريغ ندارم ( * ( وَإِنِّي جارٌ لَكُمْ ) * ) . اين احتمال نيز در تفسير اين جمله داده شده است كه منظور از كلمه « جار » همسايه نيست بلكه كسى است كه امان و پناه مىدهد ، زيرا عادت عرب بر اين بود كه افراد و طوائف نيرومند در موقع لزوم به دوستان خود پناهندگى مىدادند ، و در اين موقع با تمام امكانات خويش از وى دفاع مىنمودند ، « شيطان » به دوستان مشرك خود پناهندگى و امان نامه داد . « اما به هنگامى كه دو لشكر با هم در آويختند و فرشتگان به حمايت لشكر توحيد برخاستند و نيروى ايمان و پايمردى مسلمانان را مشاهده كرد به عقب باز گشت و صدا زد من از شما - يعنى مشركان - بيزارم » ( * ( فَلَمَّا تَراءَتِ الْفِئَتانِ نَكَصَ عَلى عَقِبَيْه وَقالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكُمْ ) * ) . و براى اين عقب گرد وحشتناك خويش دو دليل آورد : نخست اينكه : « گفت من چيزى مىبينم كه شما نمىبينيد » ( * ( إِنِّي أَرى ما لا تَرَوْنَ ) * ) . من به خوبى آثار پيروزى را در اين چهرههاى خشمگين مسلمانان با ايمان مىنگرم ، و آثار حمايت الهى و امدادهاى غيبى و يارى فرشتگان را در آنها مشاهده مىكنم ، اصولا آنجا كه پاى مددهاى خاص پروردگار و نيروهاى غيبى او به ميان آيد من عقبنشينى خواهم كرد . ديگر اينكه « من از مجازات دردناك پروردگار در اين صحنه مىترسم » و آن را به خود نزديك مىبينم ( * ( إِنِّي أَخافُ اللَّه ) * ) . مجازات خداوند هم چيز ساده اى نيست كه بتوان در برابرش مقاومت كرد