الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

183

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

ثالثا : اگر سهم سادات كه نيمى از خمس است ، از نيازمندى سادات موجود بيشتر باشد بايد آن را به بيت المال ريخت و در مصارف ديگر مصرف نمود . همانطور كه اگر سهم سادات كفايت آنها را ندهد بايد از بيت المال و يا سهم « زكات » به آنها داد . با توجه به جهات سه گانه فوق روشن مىشود كه در حقيقت هيچگونه تفاوت از نظر مادى ميان سادات و غير سادات گذارده نشده است . نيازمندان غير سادات مىتوانند مخارج سال خود را از محل زكات بگيرند ولى از خمس محرومند ، و نيازمندان سادات تنها مىتوانند از محل خمس استفاده كنند ، اما حق استفاده از زكات را ندارند . در حقيقت دو صندوق در اينجا وجود دارد ، « صندوق خمس » و « صندوق زكات » و هر كدام از اين دو دسته تنها حق دارند از يكى از اين دو صندوق استفاده كنند آن هم به اندازه مساوى يعنى به اندازه نيازمندى يك سال . ( دقت كنيد ) ولى كسانى كه دقت در اين شرائط و خصوصيات نكرده‌اند چنين مىپندارند كه براى سادات سهم بيشترى از بيت المال قرار داده شده است و يا از امتياز ويژه اى برخوردارند . تنها سؤالى كه پيش مىآيد اين است كه اگر هيچگونه تفاوتى از نظر نتيجه ميان اين دو نبوده باشد اين برنامه چه ثمره اى دارد ؟ پاسخ اين سؤال را نيز با توجه به يك مطلب مىتوان دريافت ، و آن اينكه ميان خمس و زكات تفاوت مهمى وجود دارد و آن اين است كه زكات از مالياتهايى است كه در حقيقت جزو اموال عمومى جامعه اسلامى محسوب مىشود لذا مصارف آن عموما در همين قسمت مىباشد ، ولى خمس از مالياتهايى است كه مربوط به حكومت اسلامى است ، يعنى مخارج دستگاه حكومت اسلامى و گردانندگان اين دستگاه از آن تامين مىشود .