الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
166
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
در آيه فوق بعضى از مفسران فتنه را به معنى شرك و بعضى به معنى كوشش - هاى دشمنان براى سلب آزادى فكرى و اجتماعى از مسلمانان گرفتهاند ، ولى حق اين است كه مفهوم آيه مفهوم وسيعى است كه هم « شرك » را شامل مىشود و ( به قرينه جمله و * ( يَكُونَ الدِّينُ كُلُّه لِلَّه ) * ) و هم ساير فشارهايى كه از طرف دشمنان به مسلمانان وارد مىشد . هدف جهاد و يك بشارت آيه فوق به دو قسمت از اهداف مقدس جهاد اسلامى اشاره مىكند : 1 - بر چيدن بساط بت پرستى و از ميان بردن بتكدهها ، زيرا همانطور كه در بحث اهداف جهاد گفتهايم آزادى دينى مخصوص كسانى است كه از يكى از اديان آسمانى پيروى كنند ، و در برابر آنها اعمال فشار براى تغيير عقيده صحيح نيست ، ولى بت پرستى نه دين است و نه مكتب بلكه خرافه است و انحراف ، و حكومت اسلامى بايد نخست از طريق تبليغ و اگر ممكن نشد از طريق توسل به زور بساط بت پرستى را از همه جا برچيند و بتخانهها را ويران كند . 2 - به دست آوردن آزادى بيان و تبليغ و نشر اسلام ، در اين قسمت نيز اسلام اجازه مىدهد كه اگر كسانى با اعمال خود جلو آزادى عمل مسلمانان را در نشر و تبليغ و دعوت به اسلام بگيرند آنها حق دارند متوسل به جهاد آزادى بخش شوند و راه را براى تبليغ منطقى بگشايند ( براى توضيح بيشتر به تفسير نمونه جلد دوم صفحه 15 تا 18 مراجعه فرمائيد ) . در تفسيرهاى اهل سنت مانند تفسير آلوسى ( تفسير روح البيان ) و تفاسير مختلف شيعه از امام صادق ع چنين نقل شده كه فرمود : لم يجيء تاويل هذه الاية و لو قام قائمنا بعد سيرى من يدركه ما يكون من تاويل هذه الاية و ليبلغن دين محمد ما بلغ الليل حتى لا يكون مشرك على ظهر الارض :