الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
88
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
« فلنقصن » كه از ماده « قصه » گرفته شده است ، در اصل به معنى پشت سر هم قرار گرفتن است ، و چون در شرح يك ماجرا ، مطالب پشت سر هم ، پياده مى - شود ، به آن « قصه » مىگويند ، و همچنين مجازاتى كه پشت سر جنايت انجام مىگردد ، « قصاص » گفته مىشود و نيز به قيچى « مقص » ( بر وزن پسر ) مى - گويند ، چون موها را پشت سر هم قطع مىكند ، و نيز جستجوى در باره چيزى را « قص » ( بر وزن مس ) مىگويند ، زيرا شخص جستجوگر حوادث را پشت سر هم تعقيب و دنبال مىكند از آنجا كه در آيه چهار نوع تاكيد در اين زمينه ديده مىشود ( لام قسم ، و نون تاكيد ، و كلمه « علم » كه به صورت نكره ذكر شده و منظور از آن بيان عظمت است ، و جمله * ( ما كُنَّا غائِبِينَ ) * « هيچگاه غائب نبودهايم » ) استفاده مىشود كه منظور آن است كه ما تمام جزئيات كار آنها را « مو به مو » و « پشت سر هم » برايشان تشريح مىكنيم تا بدانند ، كوچكترين نيت يا عملى از علم ما پنهان نمىماند ( 1 ) . سؤال براى چيست ؟ نخستين بحثى كه در اينجا پيش مىآيد اين است كه ما مىدانيم خدا همه چيز را مىداند و اصولا در همه جا حاضر و ناظر است با اينحال چه نيازى به سؤال دارد كه انبياء و امتها را عموما و بدون استثناء مورد بازپرسى قرار دهد ؟ ! . جواب اين پرسش روشن است ، زيرا اگر سؤال براى استعلام و درك واقعيت چيزى باشد ، در مورد كسى كه عالم است معنى ندارد ولى اگر منظور توجه دادن خود شخص و اتمام حجت به او و امثال آن بوده باشد ، هيچ مانعى ندارد ، درست مثل اينكه ما به شخص فراموشكارى خدمتهاى زياد كردهايم ، و او به جاى
--> ( 1 ) تفسير « مجمع البيان » و تفسير « تبيان » ، بحث فوق را در زمينه معنى « قصه » در ذيل آيه آوردهاند .