2 - آيا اعمال نيك ديگران براى ما مفيد است ؟ توهم ديگرى كه از آيه مورد بحث ممكن است بشود ، اين است كه آيه مىگويد « عمل هر كس تنها به درد خود او مىخورد » بنا بر اين كارهاى خيرى كه به عنوان نيابت يا هديه كردن ثواب براى اموات و مردگان و حتى گاهى براى افراد زنده انجام مىگيرد ، نمىتواند مفيد به حال آنها بوده باشد ، در حالى كه در روايات فراوانى كه از طرق شيعه و اهل تسنن از پيامبر ص يا امامان اهل بيت ع به ما رسيده مىخوانيم كه اين گونه اعمال گاهى مفيد و سودمند است ، نه تنها عمل فرزند براى پدر و مادر بلكه براى ديگران نيز هم نتيجه بخش است . به علاوه مىدانيم پاداش اعمال بستگى به اثراتى دارد كه از انجام كار خير در روح و جان انسان به جاى مىماند و در تكامل و ترقى او مؤثر است ، اما كسى كه هيچ كار نيكى انجام نداده و حتى در مقدمات آن نيز دخالت نداشته است چگونه ممكن است آن اثر روحى و معنوى را پيدا كند ؟ بعضى اين ايراد را بسيار با آب و تاب تعقيب مىكنند ، و نه تنها افراد عادى بلكه پاره اى از نويسندگان و مفسران مانند نويسنده « المنار » نيز تحت تاثير آن قرار گرفته تا آنجا كه بسيارى از احاديث و روايات مسلم را به دست فراموشى سپرده‌اند ، ولى با توجه به دو نكته پاسخ اين گونه ايرادها روشن مىگردد . 1 - درست است كه عمل هر كس باعث تكامل خود اوست ، و فلسفه‌ها و نتائج و آثار واقعى اعمال نيك تنها عائد انجام دهنده آن عمل مىشود ، همانطور كه « ورزش » و « تعليم و تربيت » هر كس باعث « تقويت » و « تكامل » جسم و جان خود او است . ولى هنگامى كه كسى براى ديگرى عمل نيكى انجام مىدهد ، حتما به خاطر امتياز و صفت نيكى است كه در او بوده ، يا مربى خوبى بوده و يا شاگرد