2 - آيا مشاهده خدا امكانپذير است ! در آيه فوق مىخوانيم كه خداوند به موسى ع مىگويد « به كوه بنگر اگر در جاى خود باقى ماند مرا خواهى ديد » آيا مفهوم اين سخن اين است كه براستى خداوند قابل مشاهده است ؟ پاسخ اين است كه اين تعبير در حقيقت كنايه از محال بودن چنين موضوعى است ، همانند جمله حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِياطِ ( كافران در بهشت نمىروند مگر آنكه شتر از سوراخ سوزن بگذرد ) و از آنجا كه معلوم بوده كوه در برابر جلوه خداوند محال است پايدار بماند ، چنين تعبيرى ذكر شده است . 3 - منظور از جلوه خدا چيست ؟ مفسران در اينجا گفتگوى بسيار كرده‌اند ، ولى آنچه از مجموع آيات به نظر مىرسد اين است كه خداوند ، پرتوى از يكى از مخلوقات خود را بر كوه ظاهر ساخت ( و آشكار شدن آثار او به منزله آشكار شدن خود او است ) آيا اين مخلوق يكى از آيات عظيم الهى بوده كه براى ما ناشناخته مانده ؟ و يا نمونه اى از نيروى عظيم اتم و يا امواج مرموز و تكاندهنده يا صاعقه اى عظيم و وحشتناك كه كه بر كوه زد و برقى خيره كننده و صدايى مهيب و وحشتناك و نيرويى عظيم از آن برخاست ، آن چنان كه كوه به كلى از هم پاشيد ( 1 ) .

--> ( 1 ) « صاعقه » عبارت از مبادله الكتريسته ميان قطعات ابر و كره زمين است ، ابرهايى كه داراى الكتريسته مثبت هستند هنگامى كه به زمين كه داراى الكتريسته منفى است نزديك مىشوند ، جرقه اى در ميان آنها يعنى مجاور سطح كره زمين آشكار مىگردد كه غالبا خطرناك و كشنده و ويرانگر است . ولى برق و رعد بر اثر مبادله الكتريسته ميان دو قطعه ابر است كه يك قطعه آن الكتريسته مثبت و ديگرى الكتريسته منفى دارند ، و چون هر دو در آسمانند معمولا جز براى هواپيماها خطرى ندارند .