الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

330

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

مسلما بر خلاف تاريخ است ، بلكه منظور حكومت بنى اسرائيل بر سراسر سرزمين فراعنه مىباشد . سپس مىگويد : « وعده نيك پروردگار تو در زمينه پيروزى بنى اسرائيل - به خاطر صبر و استقامتى كه نشان دادند - تحقق يافت » ( * ( وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنى عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ بِما صَبَرُوا ) * ) . و اين همان وعده اى است كه در آيات قبل ( آيه 128 و 129 همين سوره ) به آن اشاره شده است . گرچه در اين آيه تنها سخن از بنى اسرائيل و سرانجام استقامت آنها در برابر فرعونيان به ميان آمده ولى بطورى كه از آيات ديگر قرآن استفاده مىشود ، اين موضوع اختصاص به قوم و ملتى ندارد ، بلكه هر جمعيت مستضعفى بپاخيزند و براى آزادى خود از چنگال اسارت و استعمار كوشش كنند و در اين راه استقامت و پايمردى نشان دهند سرانجام پيروز خواهند شد ، و سرزمينهايى كه بوسيله ظالمان و ستمگران اشغال شده است آزاد مىگردد . و در پايان آيه اضافه مىكند كه ما قصرهاى زيباى فرعون و فرعونيان و كاخهاى مجلل و بناهاى پر زرق و برق و جالب آنها و هم چنان باغات پرشكوهشان را نابود ساختيم « ( * ( وَدَمَّرْنا ما كانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُه وَما كانُوا يَعْرِشُونَ ) * ) . صنع آن چنان كه « راغب » در كتاب مفردات گفته ( غالبا ) به معنى كارهاى جالب مىآيد ، و در آيه فوق به معنى معمارىهاى زيبا و چشمگير عصر فرعونيان آمده است . و ما يعرشون در اصل به معنى درختان و باغهايى است كه بوسيله نصب داربستها برپا مىشوند و منظره زيبا و پرشكوهى دارند . دمرنا از ماده « تدمير » به معنى هلاك كردن و نابود ساختن است . در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه نابودى اين كاخها و آن باغها اولا با