الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
327
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
جمله « * ( إِذا هُمْ يَنْكُثُونَ ) * » با توجه به اينكه « ينكثون » فعل مضارع است و دليل بر استمرار مىباشد نشان مىدهد كه آنها مكرر با موسى ع پيمان مىبستند سپس آن را مىشكستند ، بطورى كه پيمان شكنى جزء برنامه آنها شده بود . آخرين آيه ، سرانجام اين همه خيره سرى و سركشى و پيمانشكنى را در دو جمله كوتاه بيان مىكند ، نخست به صورت سربسته مىگويد : « ما از آنها انتقام گرفتيم » ( * ( فَانْتَقَمْنا مِنْهُمْ ) * ) سپس اين انتقام را شرح مىدهد و مىگويد « آنها را در دريا غرق كرديم زيرا آنها آيات ما را تكذيب كردند ، و از آن غافل بودند » ( * ( فَأَغْرَقْناهُمْ فِي الْيَمِّ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَكانُوا عَنْها غافِلِينَ ) * ) ( 1 ) نه اينكه براستى غافل بودند ، زيرا بارها با وسائل مختلف ، موسى ع به آنها گوشزد كرده بود ، بلكه عملا همچون غافلان بى خبر كمترين توجهى به آيات خدا نداشتند . شك نيست كه منظور از انتقام الهى اين نيست كه خداوند همانند اشخاص
--> ( 1 ) بطورى كه از متون لغت و كتب احاديث استفاده مىشود « يم » به معنى دريا است و بر رودخانههاى عظيم همانند نيل نيز اطلاق مىشود ، اما در اينكه « يم » يك لغت عربى است يا سريانى يا هيروگليفى ، در ميان دانشمندان گفتگو است ، نويسنده المنار از يكى از دانشمندان معروف مصرى كه وجوه اشتراك لغات هيروگليفى و عربى را جمعآورى كرده و كتاب معجم الكبير را در اين زمينه تاليف نموده ، نقل مىكند كه او پس از تحقيق لغت « يم » را در زبان قديم مصر ، به معنى دريا پيدا كرده است . بنا بر اين چون اين جريان مربوط به مصر بوده قرآن از لغات آنها در بيان اين حادثه استفاده كرده است .