الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

311

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

تهديدها و حملات دشمن نهراسيد و از ميدان بيرون نرويد ( * ( وَاصْبِرُوا ) * ) و براى تاكيد مطلب و ذكر دليل ، به آنها گوشزد مىكند كه « سراسر زمين از آن خدا است و مالك و فرمانرواى مطلق او است ، و به هر كس از بندگانش بخواهد آن را منتقل مىسازد » ( * ( إِنَّ الأَرْضَ لِلَّه يُورِثُها مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِه ) * ) و آخرين شرط اين است كه تقوا را پيشه كنيد ، زيرا « عاقبت پيروزمندانه از آن پرهيزكاران است » ( * ( وَالْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ ) * ) اين سه شرط كه يكى از آنها در زمينه عقيده ( استعانت جستن از خدا ) و ديگرى در زمينه اخلاق ( صبر و استقامت ) و ديگرى در زمينه عمل ( تقوى و پرهيزكارى ) تنها شرط پيروزى قوم بنى اسرائيل به دشمن نبود ، بلكه هر قوم و ملتى بخواهند بر دشمنانشان پيروز شوند ، بدون داشتن اين برنامه سه ماده اى امكان ندارد ، افراد بىايمان و مردم سست و ترسو ، و ملتهاى آلوده و تبهكار ، اگر هم پيروز گردند ، موقتى و ناپايدار خواهد بود . قابل توجه اينكه اين سه شرط هر كدام فرع بر ديگرى است ، پرهيزكارى بدون استقامت در برابر شهوات و زرق و برق جهان ماده ممكن نيست همانطور كه صبر و استقامت نيز بدون ايمان به خدا ، بقاء و دوام ندارد ، و در آخرين آيه مورد بحث شكوه و گله‌هاى بنى اسرائيل را از مشكلاتى كه بعد از قيام موسى ع با آن دست به گريبان بودند ، منعكس مىسازد و مىگويد : « آنها به موسى گفتند : پيش از آنكه تو بيايى ما را آزار مىدادند ، اكنون هم كه آمده اى باز آزارها هم چنان ادامه دارد » پس كى گشايشى در كار پيدا مىشود ؟ ( * ( قالُوا أُوذِينا مِنْ قَبْلِ أَنْ تَأْتِيَنا وَمِنْ بَعْدِ ما جِئْتَنا ) * ) گويا بنى اسرائيل مثل بسيارى از ما مردم انتظار داشتند كه با قيام موسى ع يك شبه همه كارها روبراه شود ، فرعون از بين برود ، فرعونيان نابود شوند و كشور پهناور