حتى حق فكر كردن و انديشيدن و ايمان قلبى به كسى يا مكتبى را نداشته باشند . اين همان برنامه اى است كه در « استعمار نو » نيز دنبال مىشود ، يعنى استعمارگران تنها به استعمار اقتصادى و سياسى ، و اجتماعى قناعت نمىكنند ، بلكه مىكوشند كه ريشه‌هاى كار خود را با استعمار فكرى تقويت نمايند . در كشورهاى كمونيستى با مرزهاى بسته و ديوارهاى به اصطلاح آهنين و سانسور شديدى كه بر همه چيز مخصوصا بر دستگاههاى فرهنگى حكومت مىكند مظاهر « استعمار فكرى » به وضوح ديده مىشود . ولى در كشورهاى سرمايه دارى غرب كه بعضى گمان مىكنند ، حد اقل استعمارى از نظر فكر و انديشه وجود ندارد و هر كس مىتواند آزادانه تفكر كند و بينديشد و انتخاب نمايد ، اين موضوع به شكل ديگرى انجام مىشود ، زيرا سرمايه داران بزرگ با تسلط كامل بر مطبوعات مهم ، راديوها ، تلويزيونها و به طور كلى وسائل ارتباط جمعى مقاصد و افكار خويش را در لباس آزادى فكر بر - مردم تحميل مىكنند ، و با شستشوى مداوم مغزى مردم آنها را به سويى كه مىخواهند مىكشانند و اين بلاى بزرگى است براى دنياى معاصر . سپس فرعون اضافه كرد « اين نقشه اى است كه شما در اين شهر كشيده‌ايد تا بوسيله آن اهل آن را بيرون كنيد » ( * ( إِنَّ هذا لَمَكْرٌ مَكَرْتُمُوه فِي الْمَدِينَةِ لِتُخْرِجُوا مِنْها أَهْلَها ) * ) . با توجه به آيه 71 سوره طه كه مىگويد إِنَّه لَكَبِيرُكُمُ الَّذِي عَلَّمَكُمُ السِّحْرَ : « موسى استاد بزرگ شما است كه به شما سحر آموخته است » روشن مىشود كه منظور فرعون اين است كه شما يك تبانى توطئه حساب شده از مدتها پيش براى تسلط بر اوضاع مصر و گرفتن زمام قدرت به دست داشته‌ايد ، نه اينكه تنها در اين چند روز كه شايد موسى با ساحران ملاقات مقدماتى داشته است ، ترتيب چنين برنامه اى را داده‌ايد .