الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
263
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و گاهى رها مىكنند تا تدريجا محو و نابود گردد ، از اين جهت به معنى افزايش و يا نابودى نيز آمده است . در آيه مورد بحث نيز مفسران سه احتمال دادهاند . نخست اينكه ما به آنها امكانات داديم تا « افزايش » يابند و آنچه را كه در دوران سختى از نفرات و ثروتها از دست داده بودند بيابند . ديگر اينكه ما آن چنان به آنها نعمت داديم كه مغرور شدند ، و خدا را فراموش كردند و شكر او را « ترك » گفتند . ديگر اينكه ما به آنها نعمت داديم تا بوسيله آن آثار دوران نكبت را « محو » كردند و از بين بردند . البته اين تفاسير گرچه مفهومش با هم متفاوت است ولى از نظر نتيجه چندان با هم تفاوت ندارد . سپس اضافه مىكند به هنگام بر طرف شدن مشكلات ، به جاى اينكه به اين حقيقت توجه كنند كه « نعمت » و « نقمت » به دست خدا است و رو به سوى او آورند ، براى اغفال خود به اين منطق متشبث شدند ، كه اگر براى ما مصائب و گرفتاريهايى پيش آمد ، چيز تازه اى نيست « پدران ما نيز گرفتار چنين مصائب و مشكلاتى شدند » دنيا فراز و نشيب دارد و براى هر كس دوران راحتى و سختى بوده است ، سختيها امواجى ناپايدار و زودگذرند ( * ( وَقالُوا قَدْ مَسَّ آباءَنَا الضَّرَّاءُ وَالسَّرَّاءُ ) * ) . در پايان ، قرآن مىگويد : هنگامى كه كار به اينجا رسيد و از عوامل تربيت كمترين بهره اى نگرفتند ، بلكه بر غرور خود افزودند ، « ناگاه آنها را به مجازات خود گرفتيم ، در حالى كه آنها هيچ خبر نداشتند و غافلگير شدند » و به همين جهت مجازات براى آنها ، سخت دردناك بود ( * ( فَأَخَذْناهُمْ بَغْتَةً وَهُمْ لا يَشْعُرُونَ ) * ) .