الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
258
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
راه كفر را پيش گرفته بودند ، به كسانى كه احتمال مىدادند تحت تاثير دعوت شعيب واقع شوند ، مىگفتند به طور مسلم اگر از شعيب پيروى كنيد از زيانكاران خواهيد بود « ( * ( وَقالَ الْمَلأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِه لَئِنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْباً إِنَّكُمْ إِذاً لَخاسِرُونَ ) * ) . و منظورشان همان خسارتهاى مادى بود كه دامنگير مؤمنان به دعوت شعيب مىشد ، زيرا آنها مسلما بازگشت به آئين بتپرستى نمىكردند ، و بنا بر اين مىبايست به زور از آن شهر و ديار اخراج شوند و املاك و خانههاى خود را بگذارند و بروند . اين احتمال در تفسير آيه نيز هست كه منظورشان علاوه بر زيانهاى مادى ، زيانهاى معنوى بوده است زيرا راه نجات را در بتپرستى مىپنداشتند ، نه آئين شعيب . هنگامى كه كارشان به اينجا رسيد و علاوه بر گمراهى خويش در گمراه ساختن ديگران نيز اصرار ورزيدند ، و هيچگونه اميدى به ايمان آوردن آنها نبود ، مجازات الهى به حكم قانون قطع ريشه فساد به سراغ آنها آمد ، « زلزله سخت و وحشتناكى آنها را فرا گرفت ، آن چنان كه صبحگاهان همگى به صورت اجساد بىجانى در درون خانه هايشان افتاده بودند ( * ( فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ ) * ) . در ذيل آيه 78 همين سوره ، تفسير « جاثمين » گذشت . و نيز گفتيم تعبيرات مختلفى كه درباره عامل نابودى اين جمعيت آمده است هيچگونه منافاتى با هم ندارند ، مثلا در مورد قوم شعيب ، عامل مرگشان در آيه مورد بحث ، « زلزله » و در آيه 94 سوره هود « صيحه آسمانى » و در 189 سوره شعراء « سايبانى