الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
254
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
ظاهر بسيار نيرومند بودند ، عكس العمل آنها نيز شديدتر از ديگران بود ، آنها نيز مانند همه متكبران مغرور ، روى زور و قدرت خويش تكيه كرده ، به تهديد شعيب و يارانش پرداختند ، چنان كه قرآن مىگويد : « اشراف زورمند و متكبر قوم شعيب به او گفتند سوگند ياد مىكنيم كه قطعا هم خودت و هم كسانى را كه به تو ايمان آوردهاند ، از محيط خود بيرون خواهيم راند ، مگر اينكه هر چه زودتر به آئين ما بازگرديد » . ( * ( قالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِنْ قَوْمِه لَنُخْرِجَنَّكَ يا شُعَيْبُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنا ) * ) . ممكن است ، از ظاهر اين تعبير ( بازگشت به آئين ما ) بعضى چنين تصور كنند كه شعيب قبلا در صف بتپرستان بود ، در حالى كه چنين نيست ، بلكه چون شعيب قبلا ماموريت تبليغ نداشته و در برابر وضع آنها سكوت مىكرد ، آنها چنين پنداشتهاند كه پيرو آئين بتپرستى است ، در حالى كه هيچيك از پيامبران بتپرست نبودهاند ، حتى قبل از زمان نبوت ، عقل و درايت پيامبران بيش از اين است كه دست به چنين كار نابخردانه اى بزنند ، و به علاوه روى سخن تنها به شعيب نبوده بلكه مؤمنان و پيروان او را نيز شامل مىگردد و ممكن است اين تعبير به خاطر آنها باشد . البته تهديد مخالفان تنها همين نبوده است ، تهديدهاى ديگرى نيز داشتهاند كه در ساير آيات مربوط به شعيب بحث خواهد شد . پاسخى كه شعيب در برابر اين همه تهديد و خشونت به آنها داد خيلى ساده و ملايم و منطقى بود ، گفت : « آيا مىخواهيد ما را به آئين خودتان بازگردانيد ، اگر چه مايل نباشيم » ( * ( قالَ أَ وَلَوْ كُنَّا كارِهِينَ ) * ) ( 1 ) . در حقيقت شعيب مىخواهد بگويد : « آيا سزاوار است شما عقيده خود را
--> ( 1 ) اين جمله در حقيقت محذوفى در تقدير دارد و در اصل چنين بوده « أ تريدوننا فى ملتكم و لو كنا كارهين » .