تفسير : شرايط اجابت دعا آيه گذشته با ذكر دلائل روشن اين حقيقت را اثبات كرد كه شايسته عبوديت و بندگى تنها خدا است ، و به دنبال آن در اينجا دستور مىدهد كه « دعا و نيايش » كه جان و روح عبادت است بايد در برابر خدا انجام گيرد ، نخست مىگويد : « پروردگار خود را از روى تضرع و در پنهانى بخوانيد » ( * ( ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَخُفْيَةً ) * ) . « تضرع » در اصل از ماده « ضرع » ( بر وزن فرع ) به معنى « پستان » گرفته شده ، بنا بر اين فعل « تضرع » به معنى دوشيدن شير از پستان مىآيد ، و از آنجا كه به هنگام دوشيدن شير انگشتها بر نوك پستان در جهات مختلف حركت مىكنند ، اين كلمه در مورد كسى كه با حركات مخصوص خود اظهار خضوع و تواضع مىكند به كار مىرود . بنا بر اين اگر در آيه فوق مىخوانيم خدا را از روى تضرع بخوانيد يعنى با كمال خضوع و خشوع و تواضع روى به سوى او آريد ، در حقيقت دعا كننده نبايد تنها زبانش چيزى را بخواهد ، بلكه بايد روح دعا در درون جان او و در تمام وجودش منعكس گردد ، و زبان تنها ترجمان آنها باشد و به عنوان نمايندگى همه اعضاى او سخن گويد . و اينكه در آيه فوق دستور داده شده كه خدا را به طور « خفيه » و در پنهانى بخوانيد براى اين است كه از « ريا » دور تر ، و به اخلاص نزديكتر ، و توام با تمركز فكر و حضور قلب باشد .