الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
196
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
( امروز ) شفيعانى براى ما وجود دارند كه براى ما شفاعت كنند ؟ يا ( امكان دارد ) باز گرديم و اعمالى غير از آنچه انجام داديم انجام دهيم ؟ ! ( ولى ) آنها سرمايه وجود خود را از دست دادند و معبودهايى را كه به دروغ ساخته بودند همگى از نظرشان گم مىشوند ( نه راه بازگشتى دارند و نه شفيعانى ) . تفسير : آيه نخست اشاره به اين است كه محروميت كفار و سرنوشت شومشان نتيجه كوتاهيها و تقصيرات خودشان است و گرنه از ناحيه خداوند هيچ گونه كوتاهى در هدايت و رهبرى و ابلاغ آيات و بيان درسهاى تربيتى نشده است لذا مىگويد « ما در هدايت و راهنمايى آنها چيزى فروگذار نكرديم كتابى براى آنها فرستاديم كه تمام اسرار و رموز آن را با آگاهى كامل تشريح كرديم » ( * ( وَلَقَدْ جِئْناهُمْ بِكِتابٍ فَصَّلْناه عَلى عِلْمٍ ) * ) . « كتابى كه مايه هدايت و موجب رحمت براى ايمان آورندگان بود » اگر چه افراد لجوج و خودخواه از آن بىبهره مىمانند ( * ( هُدىً وَرَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ) * ) . در آيه بعد اشاره به طرز تفكر غلط تبهكاران و منحرفان در زمينه هدايتهاى الهى كرده مىگويد : « گويا آنها انتظار دارند كه سرانجام و نتيجه وعدهها و وعيدهاى الهى را با چشم خود ببينند ( بهشتيان را در بهشت و دوزخيان را در دوزخ مشاهده كنند ) تا ايمان بياورند » ! ( * ( هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا تَأْوِيلَه ) * ) . اما چه انتظار نابجايى است ، زيرا هنگامى كه نتائج و سرانجام اين وعدههاى الهى را مشاهده كنند ، كار از كار گذشته است و راهى براى بازگشت باقى نمانده