و اگر درست در وضع جوامع انسانى و بدبختيهايى كه دامن آنها را مىگيرد دقت كنيم خواهيم ديد كه قسمت مهمى از اين بدبختيها از شايعه سازى و سخن گفتن بدون اطلاع و گواهى به ناحق و اظهار نظرهاى بىمدرك سرچشمه مىگيرد . [ سوره الأعراف ‹ 7 › : آيه 34 ] وَ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَلا يَسْتَقْدِمُونَ ‹ 34 › ترجمه : 34 - براى هر قوم و جمعيتى زمان و مدت ( معينى ) است و به هنگامى كه مدت آنها فرا رسد نه ساعتى از آن تاخير مىكنند و نه بر آن پيشى مىگيرند . تفسير : هر جمعيتى سرانجامى دارد در اين آيه خداوند به يكى از قوانين آفرينش يعنى فنا و نيستى ملتها ، اشاره مىكند و بحثهاى مربوط به زندگى فرزندان آدم در روى زمين و سرانجام و سرنوشت گنهكاران كه در آيات قبل گفته شد با اين بحث روشنتر مىشود . نخست مىگويد : « براى هر امتى زمان و مدت معينى وجود دارد » ( * ( وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ ) * ) . « و به هنگامى كه اين اجل فرا رسد ، نه لحظه اى تاخير خواهند كرد و نه لحظه اى بر آن پيشى مىگيرند » ( * ( فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَلا يَسْتَقْدِمُونَ ) * ) . يعنى ملتهاى جهان همانند افراد ، داراى مرگ و حياتند ، ملتهايى از صفحه روى زمين برچيده مىشوند ، و بجاى آنها ملتهاى ديگرى قرار مىگيرند ، قانون مرگ و حيات مخصوص افراد انسان نيست بلكه اقوام و جمعيتها و جامعه‌ها را نيز