الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

15

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

على الامام و العادى اللص : « منظور از باغى كسى است كه بر ضد امام عادل و حكومت اسلامى قيام كند و منظور از عادى دزد است » . اين روايات و مانند آنها اشاره به اين است كه اضطرار به گوشتهاى حرام ، معمولا در سفرها رخ مىدهد ، اگر كسى در راه ظلم و ستم و يا غصب و دزدى ، اقدام به سفر كند و گرفتار كمبود غذا شود ، خوردن گوشتهاى حرام براى او جائز نيست ، گرچه موظف است براى حفظ جان خود از آن گوشتها استفاده كند ، ولى كيفر اين گناه را خواهد داشت ، چه اينكه مقدمات چنين سفر حرامى را خودش فراهم ساخته است و در هر صورت اين روايات با مفهوم كلى آيه كاملا سازگار است . پاسخ به يك سؤال در اينجا يك سؤال پيش مىآيد كه چگونه تمام محرمات الهى در زمينه غذاها منحصر به چهار چيز شمرده شده است ، با اينكه مىدانيم غذاهاى حرام منحصر به اينها نيست ، گوشت حيوانات درنده و گوشت حيوانات دريايى ( جز ماهى فلسدار ) و مانند آنها همگى حرام هستند در حالى كه در آيه هيچ نامى از آنها به ميان نيامده و محرمات منحصر به چهار چيز شمرده شده است ؟ بعضى در پاسخ اين سؤال گفته‌اند كه به هنگام نزول اين آيات در مكه ، هنوز حكم تحريم ساير غذاهاى حرام نازل نشده بود ، ولى اين جواب صحيح به نظر نمىرسد ، گواه اين سخن آنكه عين همين تعبير يا شبيه آن در بعضى از سوره‌هاى مدنى نيز ديده مىشود ، مانند آيه 173 سوره بقره . ظاهر اين است كه اين آيه ، تنها نظر به نفى احكام خرافى مشركان دارد و به اصطلاح ، « حصر اضافى » است ، و به تعبير ديگر آيه مىگويد : محرمات الهى اينها هستند نه آنچه شما به هم بافته‌ايد .